CKB Management

Opleidingseisen

Verantwoordelijk, ook voor andermans personeel
Opleidingseisen vormen het fundament onder veilig en vakkundig werken in de ondergrondse infra. Binnen de CKB-certificatieregeling gaat dit verder dan het simpelweg volgen van een cursus. Voor bepaalde werkzaamheden gelden wettelijke aanwijzingen of op naam gestelde certificaten. Per functie is vastgelegd welke competenties en opleidingen worden verwacht. Ook is er ruimte voor maatwerk, via een procedure om nieuwe opleidingen te laten toelaten of vrijstelling aan te vragen voor medewerkers met aantoonbare kennis.
Plan een kennismaking
Instructeur bespreekt met monteurs op een bouwlocatie de opleidingseisen, persoonlijke certificaten en vereiste vakbekwaamheid volgens de CKB-regeling.

Wat betekent dit normelement in de praktijk?

Opleidingseisen in de CKB-regeling zijn niet alleen bedoeld om te bepalen welke cursus bij welke functie hoort, maar vooral om vakbekwaamheid persoonsgebonden en traceerbaar te maken.

Het gaat er niet om dat een organisatie ooit een opleiding heeft georganiseerd, maar dat voor iedere medewerker op elk moment is te herleiden welke bevoegdheid, aanwijzing of certificaat hij specifiek bezit en of dit nog geldig is.

Deze individuele traceerbaarheid is waar een auditor concreet naar kijkt, los van de vraag of de organisatie in algemene zin voldoende opgeleid personeel heeft. Dat geldt evengoed voor medewerkers die geen passend diploma hebben maar wel aantoonbare ervaring en voor wie de regeling daarom een eigen vrijstellingsroute biedt.

Instructeur bespreekt met monteurs op een bouwlocatie de opleidingseisen, persoonlijke certificaten en vereiste vakbekwaamheid volgens de CKB-regeling.

Valkuilen in de praktijk

Een veelvoorkomende valkuil is dat medewerkers niet over de juiste opleidingen beschikken of dat dit niet aantoonbaar wordt vastgelegd.

Ook wordt een gevolgde opleiding die niet in de CKB-regeling voorkomt soms zonder toelating of vrijstellingsaanvraag toch als voldoende beschouwd, terwijl hiervoor een formele procedure bestaat.

Een andere valkuil is dat de aanvullende VCA-eis voor organisaties met alleen een ISO 45001-certificaat over het hoofd wordt gezien, waardoor operationele medewerkers en leidinggevenden na drie maanden nog niet over het juiste certificaat beschikken.

Ook ontbreekt vaak een overzicht met geldigheidsdata van aanwijzingen en op naam gestelde certificaten. Daarnaast beperkt de borging van opleidingen zich soms alleen tot eigen medewerkers, terwijl ook ingehuurd personeel en onderaannemers aantoonbaar moeten voldoen aan de opleidingseisen.

Deze norm in het kort

CKB - Regeling
Opleidingseisen
Documentatie
Vakbekwaamheid

Meer over QMSS

QMSS helpt organisaties bij het optimaliseren van hun bedrijfsvoering en het versterken van de veiligheidscultuur. Niet met onnodig papierwerk, maar met een pragmatische aanpak die aansluit bij de dagelijkse praktijk van het bedrijf.

Meer over QMSS
  • De norm uitgelegd

Van normeis naar dagelijkse praktijk

Bekijk hoe aanwijzingen, certificaten en de borging hiervan in de praktijk samenhangen binnen opleidingseisen en wat ze concreet betekenen voor uw organisatie. Van de persoonlijke aanwijzing tot de dagelijkse borging van kwalificaties. Zo weet u precies waar u op moet letten en welke keuzes dat vraagt.

Aanwijzingen en certificaten

Voor werkzaamheden waarvoor wet- en regelgeving een aanwijzingenbeleid voorschrijft, moet een medewerker beschikken over een persoonlijke aanwijzing voor die specifieke werkzaamheden. Als voor bepaalde werkzaamheden vanuit veiligheids- of kwaliteitsoogpunt een op naam gesteld certificaat wordt geëist dan moet de medewerker dit eveneens kunnen tonen. Voor organisaties die via ISO 45001 zijn gecertificeerd zonder VCA-certificaat, geldt bovendien als aanvullende eis dat operationele medewerkers en leidinggevenden die langer dan drie maanden in dienst zijn over het passende persoonsgebonden VCA-certificaat beschikken.

Bijlage en vrijstelling

Per functie is in een bijlage van de CKB-certificatieregeling uitgewerkt over welke technische, communicatieve, projectmatige en organisatorische vaardigheden een medewerker moet beschikken en welke opleidingen hiervoor geldend zijn. Wanneer een gevolgde opleiding niet in deze bijlage voorkomt, kan deze via een aparte procedure alsnog worden aangemeld en beoordeeld op basis van de vraag of de opleiding voldoende is voor de betreffende functie. Diezelfde procedure biedt ook ruimte voor een vrijstelling wanneer een medewerker niet over het formele diploma beschikt, maar wel aantoonbaar over de vereiste kennis en vaardigheden.

Borging in de praktijk

In de praktijk begint dit met het koppelen van elke functie aan de competenties en toegelaten opleidingen uit de bijlage van de CKB-certificatieregeling, zodat voor iedere rol duidelijk is welke kennis wordt verwacht. Voor werkzaamheden waarvoor een aanwijzing of op naam gesteld certificaat vereist is, wordt een overzicht bijgehouden van wie waarvoor is aangewezen of gecertificeerd. Dit inclusief de geldigheidsdata. Wanneer een medewerker een opleiding heeft gevolgd die niet in de CKB-regeling wordt genoemd, wordt deze tijdig via de daarvoor bedoelde procedure aangemeld en beoordeeld. Dit is ook mogelijk voor medewerkers die niet aan de formele opleidingseis voldoen, maar wel over de benodigde kennis en ervaring beschikken.

QMSS advies

Van opleidingstabel naar aantoonbare vakbekwaamheid

Laat uw proces door QMSS beoordelen middels een interne audit.

  • Best Practices

Zo pakt u opleidingseisen goed aan

Met deze praktische tips verankert u opleidingseisen in uw organisatie en zorgt u dat vakbekwaamheid altijd aantoonbaar op orde is.

Koppel functies aan de juiste opleidingen

Vertaal elke functie naar de competenties en toegelaten opleidingen uit de bijlage van de CKB-certificatieregeling.

Beheer aanwijzingen en op naam gestelde certificaten

Houd een actuele, op naam gestelde administratie bij van aanwijzingen en certificaten die wettelijk of vanuit veiligheid vereist zijn.

Vraag afwijkende opleidingen tijdig aan

Meld opleidingen die niet in de CKB-certificatieregeling staan aan bij het CCvD.
Overzicht van QMSS-normen met ISO 9001, Safety Culture Ladder, CKB, BRL 6000-25 en VCA-MG naast een kwaliteitsdashboard.
Strategisch overleg over de interne en externe context van een organisatie binnen ISO 9001 normelement 4.1.

Benut de vrijstellingsprocedure bewust

Vraag voor medewerkers met aantoonbare kennis en ervaring, maar zonder passend diploma, tijdig een vrijstelling aan.

Borg de VCA-certificaten bij ISO 45001 zonder VCA

Zorg dat operationele medewerkers en leidinggevenden zonder VCA-certificaat na drie maanden in dienst over het juiste VCA-certificaat beschikken.

Borg geldige opleidingen voor alle ingezette medewerkers

Controleer dat eigen medewerkers, ingehuurde medewerkers en medewerkers van onderaannemers aantoonbaar over geldige vakopleidingen beschikken.
  • Gerelateerd binnen dit thema

Gerelateerde normelementen/ subthema's

Bekijk welke andere normelementen binnen hetzelfde hoofdstuk of thema aansluiten op dit onderwerp. Zo ziet u hoe de verschillende onderdelen met elkaar samenhangen en waar verdere verdieping relevant is.

CKB - Regeling

Inleen van medewerkers

Projectleider controleert samen met een ingeleende medewerker de kwalificaties, opleidingen en registratie voor werkzaamheden volgens de CKB-regeling.
Bekijk normelement
CKB - Regeling

Rollen, verantwoordelijkheden en bevoegdheden

Projectleider bespreekt met bouwmedewerkers de taakverdeling, verantwoordelijkheden en bevoegdheden tijdens een werkoverleg over de uitvoering van werkzaamheden volgens de CKB-regeling.
Bekijk normelement
Bekijk de officiële CKB-regeling

Veelgestelde vragen

+ Wat is het verschil tussen een aanwijzing en een op naam gesteld certificaat?

Een aanwijzing volgt uit wettelijke veiligheidsregelgeving en geldt voor specifieke werkzaamheden. Een op naam gesteld certificaat wordt geëist vanuit veiligheids- of kwaliteitsoogpunt en moet de medewerker eveneens kunnen tonen.

+ Wat gebeurt er als een opleiding niet in de CKB-regeling voorkomt?

Deze kan via een aparte procedure worden aangemeld bij het CCvD, dat beoordeelt of de opleiding voldoende is voor de betreffende functie. Zonder deze toelating telt de opleiding niet automatisch mee.

+ Wanneer kan een medewerker een vrijstelling krijgen?

Een vrijstelling is mogelijk wanneer een medewerker niet over het formele diploma beschikt, maar wel aantoonbaar over de vereiste kennis en vaardigheden. Dit loopt via dezelfde procedure als de toelating van nieuwe opleidingen.

+ Geldt de VCA-eis voor alle organisaties met een ISO 45001-certificaat?

Deze aanvullende eis geldt voor organisaties die via ISO 45001 zijn gecertificeerd zonder daarnaast een VCA-certificaat te hebben. Operationele medewerkers en leidinggevenden moeten dan na drie maanden in dienst over het passende VCA-certificaat beschikken.

+ Gelden opleidingseisen ook voor ingehuurd personeel en onderaannemers?

Ja, dezelfde opleidingseisen gelden voor eigen medewerkers, ingehuurd personeel en onderaannemers die op het werk worden ingezet. De organisatie moet dit voor iedereen aantoonbaar kunnen maken.

Auditgesprek plannen

Wilt u weten waar uw organisatie staat?

Met een interne audit krijgt u helder inzicht in de werking van uw kwaliteitsmanagementsysteem. QMSS kijkt graag met u mee en vertaal bevindingen naar concrete verbeterpunten die u direct kunt opvolgen.

Plan een auditgesprek
Bekijk alle audits