ISO 9001:2026

Wijzigingen

Vooraf nadenken, niet achteraf repareren
Elke wijziging heeft impact, ook wanneer die klein lijkt. ISO 9001 vraagt organisaties om bij wijzigingen in het managementsysteem vooraf na te denken over de gevolgen ervan, want processen staan zelden op zichzelf en beïnvloeden elkaar.

Wat betekent deze norm in de praktijk?

Normelement 6.3 vraagt organisaties om wijzigingen in het managementsysteem gepland uit te voeren, rekening houdend met het doel van de wijziging en de mogelijke gevolgen ervan, de beschikbaarheid van middelen en eventuele aanpassingen van verantwoordelijkheden en bevoegdheden binnen de organisatie.

In de praktijk gaat dit vaker mis dan verwacht. Een aanpassing wordt doorgevoerd zonder de gevolgen elders in het proces te overwegen of belanghebbenden worden pas geïnformeerd wanneer de wijziging al is vormgegeven, waardoor draagvlak binnen de organisatie ontbreekt.

Valkuilen in de praktijk

In de praktijk gaat het plannen van wijzigingen nog te vaak mis. Een wijziging binnen één afdeling wordt doorgevoerd zonder te overleggen met andere afdelingen die met dezelfde verandering te maken krijgen, terwijl processen zelden op zichzelf staan.

Ook wordt niet altijd beoordeeld of medewerkers bevoegd en bekwaam zijn om nieuw materieel te gebruiken, of dat eerst training nodig is. Daarnaast worden belanghebbenden vaak pas geïnformeerd wanneer een wijziging al is vormgegeven, waardoor draagvlak ontbreekt en achteraf onnodige aanpassingen nodig zijn.

Ook wordt vooraf niet altijd vastgesteld hoe en wanneer de doeltreffendheid van een wijziging wordt geëvalueerd, waardoor niet aantoonbaar is of de verandering het beoogde effect heeft gehad.

Deze norm in het kort

ISO 9001
Normelement 6.3
Verbeterprojecten en investeringen
Organisatorische consequenties

Meer over QMSS

QMSS helpt organisaties bij het optimaliseren van hun bedrijfsvoering en het versterken van de veiligheidscultuur. Niet met onnodig papierwerk, maar met een pragmatische aanpak die aansluit bij de dagelijkse praktijk van het bedrijf.

Van normeis naar dagelijkse praktijk

Bekijk hoe de belangrijkste onderdelen van deze norm samenhangen en wat ze concreet betekenen voor uw organisatie. Van verbeterprojecten en investeringen tot de multidisciplinaire aanpak die de norm vraagt. Zo weet u precies waar u op moet letten en welke keuzes dat vraagt.

Verbeterprojecten en investeringen

Wijzigingen kunnen incrementeel zijn of radicaal, zoals het vervangen van een ERP-systeem. Ook investeringen in nieuw materieel hebben impact. Naast de aanschaf moet worden beoordeeld of medewerkers bevoegd en bekwaam zijn of dat training nodig is. Een wijziging vraagt om een projectmatige aanpak met vooraf een planning en een manier om de doeltreffendheid te monitoren en te evalueren.

Organisatorische consequenties

Een wijziging raakt zelden alleen het proces zelf. Er moet worden nagedacht over de beschikbaarheid van middelen en over aanpassing van verantwoordelijkheden en bevoegdheden wanneer taken verschuiven. Draagvlak ontstaat wanneer belanghebbenden vroegtijdig worden betrokken, in plaats van pas geïnformeerd wanneer de wijziging al is vormgegeven.

Multidisciplinaire benadering

Omdat een proces doorgaans meerdere afdelingen doorkruist, is een multidisciplinaire aanpak bij het plannen van wijzigingen essentieel. Overleg vooraf met andere afdelingen die met dezelfde wijziging te maken krijgen. Grotere wijzigingen zijn het best gebaat bij een projectleider die de belangen van betrokken afdelingen afweegt, zodat onbedoelde knelpunten elders in het proces worden voorkomen.

QMSS advies

Zie een wijziging als project, niet als losse aanpassing

QMSS helpt u om wijzigingen projectmatig te plannen, zodat de gevolgen, benodigde middelen en draagvlak binnen de organisatie vooraf zijn doordacht.

Zo wordt deze norm zichtbaar in uw organisatie

Concrete voorbeelden laten zien hoe de planning van wijzigingen terugkomt in dagelijkse keuzes, processen en verbeteringen.

Implementatie ERP-systeem

De implementatie of vervanging van een ERP-systeem heeft grote consequenties voor vrijwel iedereen in de organisatie. Bij het live gaan van een nieuw systeem ontstaan bijna altijd kinderziektes, kleine praktische knelpunten die niet volledig te voorkomen zijn, maar wel te beperken door het systeem vooraf zorgvuldig in te richten. Essentieel hierbij is dat alle medewerkers en disciplines die met het systeem gaan werken, al tijdens de inrichting worden betrokken.

iso-9001-wijzigingen-implementatie-erp-systeem

Uitbesteding van processen

Wanneer een organisatie besluit een proces niet langer zelf uit te voeren maar uit te besteden, verandert er meer dan alleen de plek waar het werk gebeurt. Informatie die intern impliciet werd gedeeld, moet nu volledig en tijdig expliciet worden gemaakt, zoals in tekeningen. Minstens zo belangrijk is de onzekerheid die uitbesteding oproept bij medewerkers van de betrokken afdeling, die snel duidelijkheid verdienen.

iso-9001-wijzigingen-uitbesteding-van-processen

Introductie van Lean Manufacturing

Implementatie van de lean filosofie moet resulteren in een effectievere en efficiëntere werkwijze, wat vrijwel altijd betekent dat processen en werkwijzen veranderen. Mensen erkennen vaak dat er iets moet veranderen, maar zien de verandering liever bij een ander dan bij zichzelf. Een lean-traject slaagt pas wanneer medewerkers vroegtijdig worden meegenomen in het waarom, en wanneer vooraf is vastgesteld wanneer het traject als succesvol wordt beschouwd.

iso-9001-wijzigingen-introductie-lean-manufacturing

Thuiswerken als gevolg van een pandemie

Niet elke wijziging wordt door de organisatie zelf geïnitieerd. Tijdens de coronapandemie werd thuiswerken van overheidswege verplicht, waardoor de gehele werkwijze op korte termijn moest veranderen: communicatie via telefoon of videobellen, en medewerkers die snel moesten worden voorzien van toegang op afstand tot systemen zoals het ERP-systeem. Omdat deze wijziging niet vooraf volledig kon worden voorbereid, was het extra belangrijk de voortgang nauwlettend te monitoren en te evalueren.

iso-9001-wijzigingen-thuiswerken-als-gevolg-van-een-pandemie

Zo pakt u deze norm goed aan

Met deze praktische tips verankert u de planning van wijzigingen in uw organisatie en zorgt u dat gevolgen, middelen en draagvlak vooraf zijn doordacht.
Overzicht van QMSS-normen met ISO 9001, Safety Culture Ladder, CKB, BRL 6000-25 en VCA-MG naast een kwaliteitsdashboard.
Strategisch overleg over de interne en externe context van een organisatie binnen ISO 9001 normelement 4.1.

Pak wijzigingen projectmatig aan

Stel vooraf een planning op, inclusief de wijze waarop monitoring en evaluatie zullen plaatsvinden.

Werk multidisciplinair

Laat een projectleider de belangen van verschillende afdelingen afwegen, omdat processen afdelingen doorkruisen.

Evalueer of het doel is bereikt

Niet iedere verandering is een verbetering: stel dit vast en onderneem aanvullende actie waar nodig.

Gerelateerde normelementen/ subthema's

Bekijk welke andere normelementen binnen hetzelfde hoofdstuk of thema aansluiten op dit onderwerp. Zo ziet u hoe de verschillende onderdelen met elkaar samenhangen en waar verdere verdieping relevant is.

ISO 9001

Doelstellingen

ISO 9001

Risico’s en kansen

No data was found

Veelgestelde vragen

+ Wat vraagt ISO 9001 op het gebied van wijzigingen?

ISO 9001 vraagt organisaties om wijzigingen in het managementsysteem gepland uit te voeren. Dit betekent vooraf nadenken over het doel van de wijziging, de mogelijke gevolgen, de beschikbaarheid van middelen en eventuele aanpassingen van verantwoordelijkheden en bevoegdheden, voordat de wijziging daadwerkelijk wordt doorgevoerd binnen de organisatie.

+ Waarom is een multidisciplinaire aanpak nodig bij wijzigingen?

Een proces doorkruist doorgaans meerdere afdelingen. Een wijziging die voor de ene afdeling logisch lijkt, kan elders in het proces onbedoelde knelpunten veroorzaken. Overleg vooraf met betrokken afdelingen, eventueel begeleid door een projectleider, voorkomt kostbare correcties achteraf in het proces.

+ Waarom is draagvlak zo belangrijk bij een wijziging?

Een organisatie past zich alleen aan met voldoende draagvlak. Dit ontstaat wanneer belanghebbenden al aan de voorkant van een project worden betrokken, in plaats van pas geïnformeerd te worden wanneer de wijziging al is vormgegeven. Wie vroeg wordt gehoord, voelt zich serieus genomen en gehoord.

+ Is elke verandering automatisch een verbetering?

Nee. Wanneer een wijziging niet het beoogde resultaat oplevert, is de vraag gerechtvaardigd of deze wel opwoog tegen de gevolgen ervan. Door vooraf vast te stellen wie op basis van welke resultaten evalueert, wordt voorkomen dat een project achteraf niet aantoonbaar het beoogde effect heeft gehad.

+ Waarom moet ook worden gekeken naar bestaande middelen bij een wijziging?

Een wijziging vraagt niet alleen aandacht voor nieuwe middelen, maar ook voor de gevolgen voor middelen die al in gebruik zijn binnen de organisatie. Daarnaast kan een wijziging in werkwijze of proces vragen om aanpassing van verantwoordelijkheden en bevoegdheden, bijvoorbeeld wanneer taken verschuiven naar andere functies.

Auditgesprek plannen

Wilt u weten waar uw organisatie staat?

Met een interne audit krijgt u helder inzicht in de werking van uw kwaliteitsmanagementsysteem. QMSS kijkt graag met u mee en vertaal bevindingen naar concrete verbeterpunten die u direct kunt opvolgen.