Alles wat u doet, moet waarde toevoegen

Veel kwaliteitssystemen bestaan naast de organisatie in plaats van erin. Ik leg uit hoe ISO 9001 en lean elkaar versterken. En wat dat betekent voor wat u in uw systeem laat staan en wat u schrapt.
5 min leestijd
Matthijs Slagter

Eigenaar

Bij organisaties die zich certificeren omdat een klant dat eist, zie ik vaak hetzelfde beeld. Het kwaliteitssysteem bestaat, maar leeft niet. Documenten worden bijgewerkt naast het eigenlijke werk, een kwaliteitscoördinator beheert het geheel en de rest van de organisatie merkt er weinig van. Dat is zonde, want de geest van de norm is in zulke bedrijven meestal wel degelijk aanwezig. Alleen is niemand zich daarvan bewust en levert het systeem daardoor minder op dan het zou kunnen.

Begin bij het bedrijfsproces, niet bij de norm

Een veelgemaakte fout bij implementatie is dat de norm het vertrekpunt wordt. Er komen procedures die beschrijven hoe het zou moeten gaan, zonder dat deze aansluiten op hoe er werkelijk wordt gewerkt. Andersom werkt beter. Start bij de bestaande werkwijze en beoordeel die met de norm als bril. Dus in hoeverre voldoet dit al aan wat belanghebbenden verwachten en wat kan beter? Dezelfde volgorde geldt voor de management review. Een businessplan met heldere doelstellingen en een investeringsplan geeft vaak al invulling aan wat de norm vraagt. Wordt daarnaast nog een apart directiebeoordelingsdocument opgesteld, dan ontstaat dubbel werk zonder dubbele waarde.

  • Kijk eerst naar de huidige werkwijze en pas daarna naar de norm
  • Laat registraties en analyses aansluiten op het systeem waarin medewerkers al werken
  • Koppel de management review aan het bestaande jaarplanproces in plaats van een los document
  • Stel bij elke activiteit de vraag of deze bijdraagt aan klantwaarde of aan de continuïteit
  • Schrap wat alleen bestaat om een auditor tevreden te stellen

Drie soorten activiteiten

Lean onderscheidt activiteiten die direct waarde toevoegen voor de klant, activiteiten die daar niet direct aan bijdragen maar wel nodig zijn om de organisatie draaiende te houden en activiteiten die geen van beide doen. Die laatste categorie is verspilling en die hoort te verdwijnen. Een afwijkingenregister dat wordt bijgehouden omdat de norm het vraagt, maar waarvan niemand de uitkomsten gebruikt, valt in die categorie. Hetzelfde geldt voor een klachtenlijst die alleen bestaat voor de externe audit. Het doel van registreren is leren, niet aantonen. Wat niet bijdraagt aan leren, kost tijd zonder iets terug te geven.

Zo toetst u of uw systeem waarde toevoegt

Deze stappen helpen om activiteiten in uw kwaliteitssysteem kritisch tegen het licht te houden.

  • Maak een lijst van alle terugkerende kwaliteitsactiviteiten in uw organisatie.
  • Vraag per activiteit wie de uitkomst gebruikt en waarvoor.
  • Markeer activiteiten waarvan niemand de uitkomst kan benoemen.
  • Onderzoek of die activiteiten kunnen vervallen of eenvoudiger kunnen.
  • Integreer registraties zoveel mogelijk in bestaande systemen, zoals uw ERP.
  • Beperk wachttijden tussen processtappen, want dat is een veelvoorkomende verspilling.
  • Bouw continu verbeteren in als vast agendapunt en niet als jaarlijkse actie.
  • Vier verbeteringen die medewerkers zelf hebben voorgesteld.

Hoe QMSS hierbij helpt

QMSS doorloopt uw bestaande kwaliteitssysteem samen met u en brengt in kaart welke onderdelen daadwerkelijk waarde toevoegen en welke vooral tijd kosten. Het resultaat is een systeem dat lichter is, maar wel doet wat het moet doen.

+ Betekent dit dat ik procedures kan schrappen?

Als een procedure niemand helpt om beter te werken, is dat een serieuze overweging. Belangrijker dan het aantal procedures is of wat u beschrijft ook daadwerkelijk wordt gebruikt.

+ Hoe herken ik verspilling in mijn kwaliteitssysteem?

Vraag bij elke activiteit wie de uitkomst gebruikt. Komt daar geen duidelijk antwoord op, dan is de kans groot dat de activiteit vooral bestaat om aan de norm te voldoen.

+ Is lean verplicht naast ISO 9001?

Nee, het zijn losstaande concepten. Maar de grondgedachte, uitsluitend activiteiten die waarde toevoegen, sluit zo nauw aan bij ISO 9001 dat combineren vaak voor de hand ligt.

+ Wat doe ik met wettelijk verplichte registraties die geen klantwaarde toevoegen?

Die vallen onder activiteiten die nodig zijn om de organisatie draaiende te houden. Ze zijn geen verspilling, ook al voegen ze geen directe klantwaarde toe.

+ Waar begin ik het beste mee?

Begin bij de management review en het afwijkingenregister. Dit zijn de twee plekken waar ik de grootste discrepantie zie tussen wat wordt vastgelegd en wat daadwerkelijk wordt gebruikt.

+ Hoe voorkom ik dat dit eenmalig gebeurt?

Maak het onderdeel van de management review zelf. Beoordeel periodiek of het kwaliteitssysteem nog aansluit op de praktijk.

Tags / Categorie:

Deel dit bericht :

Documenten worden bijgewerkt, maar niemand raadpleegt ze in het dagelijks werk
Eén persoon is de enige die het systeem begrijpt en onderhoudt
Registraties bestaan vooral om de auditor iets te kunnen laten zien
Er is een apart directiebeoordelingsdocument naast het businessplan
Afwijkingen worden genoteerd, maar zelden geanalyseerd
Medewerkers noemen het kwaliteitssysteem 'dat gedoe van de audit'

Van inzicht naar praktische toepassing

Bekijk de norm, audit, training of praktische tool die inhoudelijk aansluit op dit onderwerp en ontdek welke vervolgstap past bij uw organisatie.

No data was found
No data was found
No data was found

Meer inzichten over dit onderwerp

Bekijk andere artikelen die aansluiten op dit onderwerp en verdiep u verder in de relevante norm, audit of werkwijze.

iso-9001-stakeholdersanalyse-medewerkers-opkomst-van-ai
5 min leestijd
AI en ISO 9001: kans of bedreiging?
AI verandert hoe organisaties werken, maar of het u helpt hangt af van uw eigen situatie. Ik laat zien hoe de norm u daarbij helpt een bewuste keuze te maken.
Medewerker gebruikt stopbevoegdheid om onveilig werk te stoppen en bespreekt de situatie met collega's
6 min leestijd
ISO 9001 wijzigingen 2026: wat betekent dit voor jouw organisatie?
ISO 9001 wordt vernieuwd richting 2026. Dit artikel legt uit wat organisaties nu al kunnen doen om hun kwaliteitsmanagementsysteem praktisch, actueel en auditwaardig te houden.

Van inzicht naar actie

Wat betekenen deze inzichten voor uw organisatie?

Kennis is pas waardevol wanneer u deze in de praktijk toepast. QMSS helpt u om normen, risico’s en verbeterkansen te vertalen naar concrete stappen die passen bij uw organisatie. Praktisch, persoonlijk en zonder onnodige complexiteit.