Safety Culture Ladder 2.0

Het stimuleren en sanctioneren van opdrachtnemers

Stimuleren geen resultaat op lange termijn
Stimuleren en sanctioneren van opdrachtnemers gaat over de vraag hoe een organisatie reageert op het V&G-gedrag van opdrachtnemers. Grijpt de organisatie alleen in wanneer het misgaat of moedigt het goed gedrag ook actief aan? Dit subthema laat zien dat sanctioneren op zichzelf weinig bijdraagt aan blijvend veiligheidsbewustzijn en dat aanmoedigen daarom minstens zo belangrijk is als ingrijpen bij overtredingen.
Plan een kennismaking
: Illustratie van stimuleren en sanctioneren van opdrachtnemers binnen Safety Culture Ladder subthema 4.2 met waardering, aanspreken en opbouwend verbeteren

Wat betekent dit subthema in de praktijk?

Subthema 4.2 vraagt organisaties een vaste werkwijze te hebben om opdrachtnemers zowel aan te spreken op overtredingen als aan te moedigen bij goed V&G-gedrag. Naarmate de trede stijgt, verschuift dit van uitsluitend sanctioneren naar structureel stimuleren in de hele keten.

Gewenst is dat dit onderdeel op elke trede zichtbaarder sturend wordt. Randvoorwaardelijk betekent dit dat de organisatie een vaste werkwijze heeft om opdrachtnemers zowel te sanctioneren als te stimuleren met beoordelingen die opbouwend van aard zijn en gericht op verbetering. Op het gebied van gedrag moedigen alle interne en externe belanghebbenden elkaar dagelijks aan om veilig gedrag te laten zien, benaderen opdrachtnemers als partners en dragen medewerkers actief bij aan het herkennen en delen van goed gedrag.

: Illustratie van stimuleren en sanctioneren van opdrachtnemers binnen Safety Culture Ladder subthema 4.2 met waardering, aanspreken en opbouwend verbeteren

Valkuilen in de praktijk

Een veelvoorkomende valkuil is dat een organisatie alleen een vaste werkwijze heeft om in te grijpen bij overtredingen zonder dat er een vergelijkbare aanpak bestaat om goed gedrag te stimuleren. Sanctioneren krijgt dan alle aandacht, terwijl waardering toevallig of helemaal niet plaatsvindt. Sanctioneren geeft bovendien vooral op de korte termijn effect. Het weren van een opdrachtnemer zorgt voor een tijdelijk schokeffect bij andere partijen die zich daardoor weer even bewuster tonen van de regels, maar dit draagt weinig bij aan structureel veiligheidsbewustzijn. Wie voornamelijk stuurt op sanctioneren, mist de kans om opdrachtnemers daadwerkelijk te ontwikkelen.

Een andere valkuil is dat beoordelingen van opdrachtnemers vooral corrigerend zijn, gericht op wat fout gaat zonder oog voor wat goed gaat. Verbeterplannen worden dan eenzijdig opgelegd in plaats van in gezamenlijkheid opgesteld en opgevolgd, waardoor draagvlak bij de opdrachtnemer ontbreekt.

Deze norm in het kort

Safety Culture Ladder
Subthema 4.2
Randvoorwaardelijk
Gedrag

Meer over QMSS

QMSS helpt organisaties bij het optimaliseren van hun bedrijfsvoering en het versterken van de veiligheidscultuur. Niet met onnodig papierwerk, maar met een pragmatische aanpak die aansluit bij de dagelijkse praktijk van het bedrijf.

Meer over QMSS
  • De norm uitgelegd

Van trede naar dagelijkse praktijk

Bekijk hoe randvoorwaardelijk en gedrag samenhangen binnen dit subthema en wat ze concreet betekenen voor uw organisatie. Van de werkwijze voor sanctioneren en stimuleren tot de manier waarop opdrachtnemers als partners worden benaderd. Zo weet u precies waar u op moet letten en welke keuzes dat vraagt.

Randvoorwaardelijk

Op de laagste tredes heeft de organisatie geen vaste werkwijze om opdrachtnemers aan te spreken op overtredingen of aan te moedigen bij goed V&G-gedrag. Naarmate de trede stijgt, ontstaat eerst een werkwijze die uitsluitend is gericht op sanctioneren bij overtredingen, gevolgd door een werkwijze waarin ook het stimuleren van goed gedrag een vaste plaats krijgt naast sanctioneren. Op de hoogste tredes heeft de organisatie een vaste werkwijze om opdrachtnemers zowel te sanctioneren als te stimuleren met beoordelingen die opbouwend van aard zijn en gericht zijn op verbetering.

Gedrag

Op de laagste tredes grijpt de organisatie alleen in wanneer het misgaat, zonder dat goed V&G-gedrag van opdrachtnemers wordt herkend of aangemoedigd. Naarmate de trede stijgt, wordt sanctioneren eerst de vaste reactie op overtredingen, waarna de organisatie ook goed gedrag begint te waarderen. In het begin gebeurt dit nog willekeurig. Op de hoogste tredes moedigen alle interne en externe belanghebbenden elkaar dagelijks aan om veilig gedrag te laten zien, benaderen opdrachtnemers als partners in de hele keten en dragen medewerkers actief bij aan het herkennen en delen van goed gedrag.

QMSS advies

Zie stimuleren als sturing

QMSS helpt u om stimuleren en sanctioneren van opdrachtnemers te vertalen naar een opbouwende structurele aanpak.

  • In de praktijk

Zo groeit uw organisatie op de ladder

Het groeimodel laat zien hoe stimuleren en sanctioneren van opdrachtnemers stap voor stap verandert van uitsluitend straffen naar dagelijks aanmoedigen in de hele keten.

Groei naar trede 2

Groei begint met het naast een sanctiebeleid ook ontwikkelen van een vaste werkwijze om goed V&G-gedrag te herkennen en aan te moedigen. Beiden gaan hand in hand. Een organisatie moet weten hoe te reageren wanneer opdrachtnemers zich niet aan afspraken houden, maar minstens zo belangrijk is het om ook te laten zien wanneer het wel goed gaat. Op de laagste trede grijpt de organisatie nog alleen in wanneer het misgaat zonder dat goed gedrag wordt herkend of aangemoedigd.

Organisatie en opdrachtnemer gaan als partners in gesprek over veilig gedrag en gezamenlijke verbetering

Groei naar trede 2

Een volgende stap is het uitvoeren van beoordelingen op project- en periodieke basis met een opbouwend karakter. Het doel is de opdrachtnemer te helpen verbeteren en niet alleen te beoordelen. Onvoldoende presteren leidt niet direct tot uitsluiting, maar tot een gesprek en een concreet verbeterplan waar de opdrachtnemer een reële kans krijgt om te laten zien dat het beter kan. Dit verbeterplan wordt zorgvuldig beoordeeld en opgevolgd door een breed team uit de eigen organisatie.

Leidinggevende spreekt een opdrachtnemer opbouwend aan op onveilig gedrag en bespreekt direct de benodigde maatregelen

Groei naar trede 4

Verdere groei zit in het bewust benaderen van opdrachtnemers als partners, waarbij vooraf ook input wordt opgehaald bij de betrokken uitvoerenden. Onthoud dat stimuleren meer oplevert dan sanctioneren alleen en dat structurele verbetering vraagt om herhaalde opbouwende evaluaties in plaats van eenmalig ingrijpen. Dan voelen opdrachtnemers zich echt gesteund om te verbeteren. Zo ontstaat een cultuur waarin fouten benoemen niet wordt gezien als afrekenen, maar als kans om samen te verbeteren.

Organisatie spreekt waardering uit voor goed V&G-gedrag van een opdrachtnemer en maakt positief gedrag zichtbaar

Groei naar trede 5

Uiteindelijk worden medewerkers hierbij actief betrokken. Deze delen wanneer een opdrachtnemer positief opvalt en dragen zelf voorbeelden aan van waardering. De organisatie groeit toe naar een cultuur waarin het aanmoedigen van veilig gedrag zich uitbreidt tot de hele keten en waarin alle belanghebbenden elkaar hierin actief en vanzelfsprekend blijven stimuleren. Er wordt gezien dat aanmoedigen meer oplevert dan uitsluitend straffen. Medewerkers dragen dit gedrag zelf actief uit binnen hun eigen deel van de keten.

Organisatie en opdrachtnemer evalueren samen prestaties, verbeterpunten en afspraken en werken aan een concreet verbeterplan
  • Best Practices

Zo pakt u dit subthema goed aan

Met deze praktische tips verankert u stimuleren en sanctioneren van opdrachtnemers in uw organisatie en zorgt u dat aanmoedigen een vaste plaats krijgt.

Ontwikkel stimuleren naast sanctioneren

Zorg voor een even doordachte aanpak om goed gedrag te herkennen als voor het ingrijpen bij overtredingen.

Benader opdrachtnemers als partners

Zie opdrachtnemers niet als partij die louter gecontroleerd wordt, maar als partner in veiligheid.

Beoordeel opbouwend, niet corrigerend

Richt periodieke beoordelingen op het stimuleren van verbetering, niet op het afstraffen van fouten.
Overzicht van QMSS-normen met ISO 9001, Safety Culture Ladder, CKB, BRL 6000-25 en VCA-MG naast een kwaliteitsdashboard.
Strategisch overleg over de interne en externe context van een organisatie binnen ISO 9001 normelement 4.1.

Geef een reële tweede kans

Laat onderpresterende opdrachtnemers een concreet verbeterplan opstellen en volg dit serieus op.

Betrek een breed team

Laat projectleider, werkvoorbereider, uitvoerder en voorman meebeoordelen en vooraf hun input geven.

Maak waardering zichtbaar

Deel actief wanneer en waarom een opdrachtnemer wordt gewaardeerd en betrek medewerkers hierbij.
  • Gerelateerd binnen dit thema

Gerelateerde normelementen/ subthema's

Bekijk welke andere normelementen binnen hetzelfde hoofdstuk of thema aansluiten op dit onderwerp. Zo ziet u hoe de verschillende onderdelen met elkaar samenhangen en waar verdere verdieping relevant is.

Safety Culture Ladder

Het samen werken aan oplossingen

Illustratie van samenwerken aan oplossingen binnen Safety Culture Ladder subthema 4.3 met ketenpartners, kennisdeling en gezamenlijke vernieuwing
Bekijk normelement
Safety Culture Ladder

Het selecteren en beoordelen van opdrachtnemers

Illustratie van selecteren en beoordelen van opdrachtnemers binnen Safety Culture Ladder subthema 4.1 met V&G-gedrag, wederkerige beoordeling en verbetering
Bekijk normelement
Bekijk de officiële Safety Culture Ladder

Veelgestelde vragen

+ Wat wordt bedoeld met dit subthema?

Dit subthema gaat over de vraag hoe een organisatie reageert op het V&G-gedrag van opdrachtnemers. Grijpt de organisatie alleen in bij overtredingen of moedigt het goed gedrag ook actief aan?

+ Waarom is alleen sanctioneren niet genoeg?

Sanctioneren geeft vooral op de korte termijn effect en draagt weinig bij aan structureel veiligheidsbewustzijn.

+ Waarom moet beoordeling opbouwend zijn?

Opbouwende beoordelingen helpen opdrachtnemers daadwerkelijk te verbeteren in plaats van alleen te straffen.

+ Wat verandert er in het gedrag naarmate de organisatie groeit?

De organisatie gaat van uitsluitend sanctioneren naar dagelijks aanmoedigen in de hele keten.

+ Waarom worden opdrachtnemers als partners benaderd?

Opdrachtnemers die als partner worden benaderd, voelen zich gesteund om zich te blijven verbeteren.

Auditgesprek plannen

Wilt u weten waar uw organisatie staat?

Met een interne audit krijgt u helder inzicht in de werking van uw kwaliteitsmanagementsysteem. QMSS kijkt graag met u mee en vertaal bevindingen naar concrete verbeterpunten die u direct kunt opvolgen.

Plan een auditgesprek
Bekijk alle audits