VCA-MAX Module Gedrag

Onderzoek van ongevallen

Melden, onderzoeken en leiderschap
Onderzoek van ongevallen binnen de module Gedrag gaat over de vraag of een organisatie na een incident verder kijkt dan de directe aanleiding. Deze eis vraagt expliciet wie tijdens het onderzoek de link legt tussen wat er is gebeurd en mogelijk menselijk gedrag als oorzaak. Ook moet duidelijk zijn welke rol management en leidinggevenden hierin vervullen. Zo gaat onderzoek ook over waarom mensen deden wat ze deden.
Headerillustratie van onderzoek van ongevallen binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 11.2 met oorzaakanalyse, menselijk gedrag, betrokkenheid van management en concrete verbetermaatregelen.

Wat betekent deze vraag in de praktijk?

Vraag 11.2 vraagt organisaties een onderzoeksprocedure te hanteren dat past bij de ernst van het incident. Deze procedure omvat onderzoek naar de oorzaken, een termijn van afhandeling en een aangewezen verantwoordelijke. Binnen de module Gedrag maakt onderzoek naar gedragsaspecten hier expliciet onderdeel van uit. Dit met aantoonbare deelname van minimaal één lid van het management.

Bij onderzoek naar een ongeval moet worden gekeken naar mogelijk menselijk gedrag als oorzaak. De onderzoeksprocedure laat zien dat oorzaakanalyse, termijn en verantwoordelijke zijn vastgelegd. Dit moet ertoe leiden dat de aangewezen functionaris het verband met gedrag op meerdere niveaus leg, en dat verbetermaatregelen worden vastgesteld.

Headerillustratie van onderzoek van ongevallen binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 11.2 met oorzaakanalyse, menselijk gedrag, betrokkenheid van management en concrete verbetermaatregelen.

Valkuilen in de praktijk

Een veelvoorkomende valkuil is dat onderzoek naar een ongeval blijft steken bij de directe technische aanleiding zonder dat gekeken wordt naar onderliggend menselijk gedrag als mogelijke oorzaak. Ook wordt niet altijd vooraf vastgelegd wie deze gedragscomponent onderzoekt.

Een andere valkuil is dat management niet aantoonbaar deelneemt aan het onderzoek, terwijl dit wel wordt verondersteld. Ook blijft de rol van leidinggevenden richting de melder of het slachtoffer onbenoemd.

Ook is het uiteraard belangrijk dat er budget beschikbaar wordt gesteld voor verbetermaatregelen. Een onderzoeksrapport zonder budget of tijd om de bevindingen om te zetten in verbetering heeft weinig toegevoegde waarde.

Deze norm in het kort

VCA-MG
hoofdnorm
Documentatie
Gedrag

Meer over QMSS

QMSS helpt organisaties bij het optimaliseren van hun bedrijfsvoering en het versterken van de veiligheidscultuur. Niet met onnodig papierwerk, maar met een pragmatische aanpak die aansluit bij de dagelijkse praktijk van het bedrijf.

Van documentatie naar gedrag

Bekijk waartoe de documentatie bij deze vraag moet leiden en wat dit concreet betekent voor uw organisatie. Van de vastgelegde onderzoeksprocedure tot de manier waarop management en gedrag daadwerkelijk een plek krijgen binnen elk onderzoek.

Documentatie

Er is een onderzoeksprocedure die is afgestemd op de ernst van het incident. Deze procedure omvat onderzoek naar de oorzaken, de termijn van afhandeling en een aangewezen verantwoordelijke voor de vastgestelde verbetermaatregelen. De aanvullende eisen vanuit de module Gedrag zijn dat dit onderzoek ook gedragsaspecten omvat, met aantoonbare deelname van minimaal één lid van het management en betrokkenheid van de VGM-functionaris.

Gedrag

De documentatie moet ertoe leiden dat minimaal één lid van het management daadwerkelijk en zichtbaar deelneemt aan het onderzoek. De aangewezen functionaris legt bewust het verband tussen het incident en gedrag op meerdere niveaus. Ook de rol van het management zelf wordt daarin meegenomen. Het onderzoek moet tot verbetermaatregelen leiden die worden doorgevoerd.

QMSS advies

Zie gedrag altijd als onderzoeksvraag

QMSS helpt u gedrag onderdeel te maken van onderzoek.

Zo pakt u deze vraag goed aan

Met deze praktische tips maakt u van onderzoek echt een leermoment.
Overzicht van QMSS-normen met ISO 9001, Safety Culture Ladder, CKB, BRL 6000-25 en VCA-MG naast een kwaliteitsdashboard.
Strategisch overleg over de interne en externe context van een organisatie binnen ISO 9001 normelement 4.1.

Kijk verder dan techniek

Onderzoek niet alleen wat er technisch misging, maar ook waarom mensen handelden.

Leg opvolging altijd in de lijn

Laat leerpunten altijd landen bij projectleiders, uitvoerders en voormannen.

Zorg altijd voor de juiste middelen

Stel altijd budget en tijd beschikbaar om bevindingen uit onderzoek om te zetten in structurele verbetering.

Gerelateerde normelementen/ subthema's

Bekijk welke andere normelementen binnen hetzelfde hoofdstuk of thema aansluiten op dit onderwerp. Zo ziet u hoe de verschillende onderdelen met elkaar samenhangen en waar verdere verdieping relevant is.

VCA-MG

Melding en registratie van ongevallen en incidenten

Headerillustratie van melding en registratie van ongevallen en incidenten binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 11.1 met meldercontact, onderzoek naar menselijk gedrag, betrokkenheid van leidinggevenden en opvolging van verbeteracties.

Veelgestelde vragen

+ Wat moet een onderzoeksprocedure na een ongeval vastleggen?

Er is een onderzoeksprocedure, gerelateerd aan de ernst van het incident. Deze procedure omvat onderzoek naar de oorzaken, de termijn van afhandeling en een aangewezen verantwoordelijke, gevolgd door vastgestelde verbetermaatregelen. Binnen de module Gedrag omvat dit onderzoek ook gedragsaspecten, met aantoonbare deelname van minimaal één lid van het management.

+ Waarom moet het management zelf deelnemen aan het onderzoek naar een ongeval?

Betrokkenheid van het management maakt het onderzoek geloofwaardiger. Gedrag wordt dan ook op meerdere niveaus bekeken, inclusief dat van het management.

+ Wie onderzoekt na een ongeval specifiek de gedragscomponent?

Een aangewezen functionaris, legt het verband tussen het incident en gedrag op meerdere niveaus. Dit hangt niet af van wie toevallig het onderzoek uitvoert.

+ Waarom moeten verbetermaatregelen na een ongeval via de wijzigingsprocedure worden vastgesteld?

Verbetermaatregelen kunnen zelf weer nieuwe risico's meebrengen wanneer zij processen veranderen. Via de wijzigingsprocedure landen leerpunten direct bij wie dagelijks op de werkvloer stuurt.

+ Wat als er geen budget of tijd is voor verbetermaatregelen?

Dan blijft het onderzoek een rapport zonder gevolg. Structurele verbetering blijft uit, ook al zijn de oorzaken en de gedragscomponent goed in beeld gebracht.

Auditgesprek plannen

Wilt u weten waar uw organisatie staat?

Met een interne audit krijgt u helder inzicht in de werking van uw kwaliteitsmanagementsysteem. QMSS kijkt graag met u mee en vertaal bevindingen naar concrete verbeterpunten die u direct kunt opvolgen.