VCA-MAX Module Gedrag

Vakopleiding en ervaring

Sturen op kennis en vaardigheden
Vakopleiding en ervaring gaat binnen de module Gedrag over de vraag of een diploma daadwerkelijk betekent dat iemand zelfstandig en veilig kan werken in de specifieke praktijk van een bedrijf. Een vakopleiding leert iemand de basis, maar zegt weinig over hoe diezelfde persoon omgaat met de bedrijfsspecifieke werkwijzen, omstandigheden en risico's. Deze eis vraagt daarom om een concreet programma dat de medewerker voorbereid op de praktijk.
Headerillustratie van vakopleiding en ervaring binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 3.1 met opleiding, instructie, beoordeling van bekwaamheid en ontwikkeling op de werkvloer

Wat betekent deze vraag in de praktijk?

Vraag 3.1 vraagt organisaties per functie een overzicht te hebben van vereiste vakopleiding en ervaring met borging op de werkvloer. Binnen de module Gedrag komen daar houding en gedrag bij, een opleidingsplan voor alle niveaus, en een programma dat medewerkers voorbereid op de praktijk.

Dit is van belang omdat een diploma alleen waarde heeft wanneer medewerkers zijn voorbereid op de praktijk van het bedrijf. Het opleidingsoverzicht toont dat vakopleiding en ervaring per functie zijn vastgelegd, met borging op de werkvloer. Dit moet ertoe leiden dat iemand nieuwe medewerkers extra instructie geeft en beoordeelt of deze zelfstandig en veilig kunnen werken.

Headerillustratie van vakopleiding en ervaring binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 3.1 met opleiding, instructie, beoordeling van bekwaamheid en ontwikkeling op de werkvloer

Valkuilen in de praktijk

Een veelvoorkomende valkuil is dat een diploma wordt gezien als voldoende bewijs dat iemand zelfstandig en veilig kan werken, zonder te toetsen of deze persoon ook bekend is met de bedrijfsspecifieke werkwijzen en risico's. Nieuwe medewerkers gaan dan te snel zelfstandig aan de slag, terwijl zij de praktijk van het eigen bedrijf nog niet kennen.

Ook wordt het opleidingsplan soms beperkt tot vaktechnische kennis, zonder aandacht voor houding en gedrag. Denk hierbij aan communiceren, aanspreken of coachen. Een andere valkuil is dat externe en tijdelijke medewerkers wel de juiste diploma's hebben, maar niet worden ingewerkt op de manier van werken binnen het bedrijf.

Deze norm in het kort

VCA-MG
Vraag 3.1
Documentatie
Gedrag

Meer over QMSS

QMSS helpt organisaties bij het optimaliseren van hun bedrijfsvoering en het versterken van de veiligheidscultuur. Niet met onnodig papierwerk, maar met een pragmatische aanpak die aansluit bij de dagelijkse praktijk van het bedrijf.

Van documentatie naar gedrag

Bekijk waartoe de documentatie bij deze vraag moet leiden en wat dit concreet betekent voor uw organisatie. Van het overzicht van vereiste vakopleiding tot de manier waarop nieuwe medewerkers daadwerkelijk worden voorbereid op de praktijk.

Documentatie

Er is per functie een overzicht van vakopleidings- en ervaringseisen. Er wordt geborgd dat op de werkvloer aan deze eisen wordt voldaan. De aanvullende eisen vanuit de module Gedrag zijn dat dit overzicht ook houding en gedrag omvat. Daarnaast is er voor alle niveaus in de organisatie een opleidingsplan met opleiding of training op het gebied van gedrag, kennis, vaardigheden en competenties. Dit omvat ook eventuele coachtrajecten.

Gedrag

De documentatie moet ertoe leiden dat de organisatie een programma inzet waarmee nieuwe medewerkers worden voorbereid op de bedrijfsspecifieke praktijk. Per taak of functie wordt iemand aangewezen die extra instructie geeft en beoordeelt of zelfstandig werken veilig kan. Dit geldt ook voor externe en tijdelijke medewerkers. Voor eigen medewerkers wordt de ontwikkeling periodiek besproken. Bijvoorbeeld tijdens een functioneringsgesprek.

QMSS advies

Zie diploma als startpunt

QMSS helpt u om te sturen op kennis en vaardigheden.

Zo pakt u deze vraag goed aan

Met deze praktische tips overbrugt u de kloof tussen vakopleiding en de dagelijkse praktijk van uw bedrijf.
Overzicht van QMSS-normen met ISO 9001, Safety Culture Ladder, CKB, BRL 6000-25 en VCA-MG naast een kwaliteitsdashboard.
Strategisch overleg over de interne en externe context van een organisatie binnen ISO 9001 normelement 4.1.

Ontwikkel ook soft skills structureel

Neem gedrag zoals coachen, communiceren en aanspreken structureel op in het opleidingsplan van de organisatie.

Begeleid ook externen en tijdelijke krachten

Zorg dat ingeleende medewerkers eveneens worden ingewerkt op bedrijfsspecifieke risico's en werkwijzen ter plaatse.

Borg deze ontwikkeling structureel

Bespreek competenties periodiek, bijvoorbeeld via een functioneringsgesprek of vaardighedenmatrix en geef opvolging aan gemaakte afspraken.

Gerelateerde normelementen/ subthema's

Bekijk welke andere normelementen binnen hetzelfde hoofdstuk of thema aansluiten op dit onderwerp. Zo ziet u hoe de verschillende onderdelen met elkaar samenhangen en waar verdere verdieping relevant is.

VCA-MG

Communicatie met anderstaligen

Headerillustratie van communicatie met anderstaligen binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 3.7 met taalbrug, begrip controleren, tweerichtingscommunicatie en interactieve instructie.
VCA-MG

Communicatie procedures en regels bij wijzigingen

Headerillustratie van communicatie over procedures en regels bij wijzigingen binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 3.6 met actuele instructie, veranderende teams en werksituaties, toolboxcommunicatie en samenwerking met onderaannemers.
VCA-MG

Voorlichting en instructie

Headerillustratie van voorlichting en instructie binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 3.5 met risico’s, PBM, tijdelijke krachten, onderaannemers en LMRA.

Veelgestelde vragen

+ Wat wordt er per functie vastgelegd over vakopleiding en ervaring?

Per functie is er een overzicht van vereiste vakopleidings- en ervaringseisen, met borging op de werkvloer. Binnen de module Gedrag bevat dit overzicht ook houding en gedrag. Er is daarnaast voor alle niveaus een opleidingsplan met training in gedrag, kennis, vaardigheden en competenties.

+ Waarom is een diploma alleen geen voldoende bewijs van bekwaamheid?

Een diploma toont een minimum aan vakkennis, maar garandeert niet dat iemand zelfstandig en veilig kan werken binnen de specifieke omstandigheden van het bedrijf. De module Gedrag vraagt daarom om een programma dat deze kloof tussen opleiding en bedrijfspraktijk overbrugt.

+ Hoe kan een overbruggingsprogramma tussen opleiding en praktijk er in de praktijk uitzien?

Een eenvoudig voorbeeld is dat per taak of functie iemand wordt aangewezen die aanvullende instructie geeft en uiteindelijk bevestigt dat de nieuwe medewerker zelfstandig kan werken. Bijvoorbeeld via een vastgelegde bevestiging aan de leidinggevende.

+ Waarom horen houding en gedrag standaard in het opleidingsplan?

Vaktechnische kennis alleen is niet genoeg om veilig te werken. Een lasser heeft ook baat bij communiceren en anderen aanspreken. En een leidinggevende bij coachen en feedback geven. De module Gedrag vraagt daarom dat ook houding en gedrag structureel worden opgenomen.

+ Waarom worden ook externe en tijdelijke medewerkers ingewerkt op de werkwijze van het bedrijf?

Externe en tijdelijke medewerkers beschikken vaak wel over een basisdiploma, maar zijn niet automatisch bekend met de manier van werken binnen dit specifieke bedrijf. Zonder gericht inwerken lopen ook zij onnodige risico's op de werkvloer.

Auditgesprek plannen

Wilt u weten waar uw organisatie staat?

Met een interne audit krijgt u helder inzicht in de werking van uw kwaliteitsmanagementsysteem. QMSS kijkt graag met u mee en vertaal bevindingen naar concrete verbeterpunten die u direct kunt opvolgen.