VCA-MAX Module Gedrag

Voorlichting en instructie

Regels en risico’s
Voorlichting en instructie binnen de module Gedrag gaat over de vraag of eigen medewerkers, tijdelijke krachten en medewerkers van onderaannemers daadwerkelijk weten welke VGM-regels en -instructies gelden voor de werkzaamheden die zij uitvoeren en de omgeving waarin zij werken. Algemene boodschappen die mooi klinken maar in de praktijk niets toevoegen zijn niet voldoende. Deze eis vraagt om voorlichting die relevant, concreet en haalbaar is. Deze voorlichting is afgestemd op de risico's en blootstelling van de ontvanger, met aandacht voor gedragsregels, kernwaarden en de laatste-minuut-risicoanalyse.
Plan een kennismaking
Headerillustratie van voorlichting en instructie binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 3.5 met risico’s, PBM, tijdelijke krachten, onderaannemers en LMRA.

Wat betekent deze vraag in de praktijk?

Vraag 3.5 vraagt organisaties aandacht te besteden aan VGM-beleid en risico's. Ook veiligheidsregels, PBM en handelwijzen bij letsel, nood en klachten horen hierbij. Ook moet een overzicht van beschikbare instructies aanwezig zijn. Binnen de module Gedrag wordt voorlichting daarnaast afgestemd op relevantie en blootstelling per medewerker, met inbegrip van gedragsregels, kernwaarden en de LMRA.

Dit is van belang omdat voorlichting alleen effect heeft wanneer medewerkers deze ook echt herkennen als relevant voor hun eigen werk. Dit moet ertoe leiden dat voorlichting herkenbaar is in de praktijk en niet enkel over regels gaat, maar ook over risico’s.

Headerillustratie van voorlichting en instructie binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 3.5 met risico’s, PBM, tijdelijke krachten, onderaannemers en LMRA.

Valkuilen in de praktijk

Een veelvoorkomende valkuil is dat voorlichting bestaat uit algemene boodschappen die mooi klinken, zoals “we werken veilig of we werken niet”. Ook wordt voorlichting vaak niet afgestemd op de blootstelling van de ontvanger. Daardoor krijgen tijdelijke krachten en medewerkers van onderaannemers dezelfde standaardboodschap als eigen medewerkers, zonder aandacht voor hun specifieke risico's.

Een andere valkuil is dat de laatste-minuut-risicoanalyse geen vast onderdeel van de instructie is. Ook worden best practices, projectevaluaties en de wijzigingsprocedure niet altijd als input gebruikt.

Deze norm in het kort

VCA-MG
Vraag 3.5
Documentatie
Gedrag

Meer over QMSS

QMSS helpt organisaties bij het optimaliseren van hun bedrijfsvoering en het versterken van de veiligheidscultuur. Niet met onnodig papierwerk, maar met een pragmatische aanpak die aansluit bij de dagelijkse praktijk van het bedrijf.

Meer over QMSS
  • De vraag uitgelegd

Van documentatie naar gedrag

Bekijk waartoe de documentatie bij deze vraag moet leiden en wat dit concreet betekent voor uw organisatie. Van de vastgelegde VGM-voorlichting tot de manier waarop instructies daadwerkelijk aansluiten op de risico’s van de ontvanger.

Documentatie

Er is documentatie van de VGM-voorlichting, een overzicht van beschikbare VGM-instructies en een procedure voor de borging hiervan. Hierin komen VGM-beleid en risico's aan de orde. Ook veiligheidsregels en PBM horen hierbij. Daarnaast gaat het om handelwijzen bij onveilige situaties, letsel, nood en klachten. De aanvullende eisen vanuit de module Gedrag zijn dat dit ook geldt voor tijdelijke krachten en medewerkers van onderaannemers, afgestemd op de specifieke gevaren van het werk. Daarbij wordt ook rekening gehouden met het gedragsprogramma, gedragsregels en organisatiekernwaarden.

Gedrag

De documentatie moet ertoe leiden dat voorlichting concreet en haalbaar is en risico's benoemt in plaats van alleen regels. Zo herkennen medewerkers restrisico's en de bijbehorende maatregelen. Dit geldt evengoed voor tijdelijke krachten en medewerkers van onderaannemers. De laatste-minuut-risicoanalyse wordt vast onderdeel van de voorlichting en wordt regelmatig geoefend. Best practices, projectevaluaties en de wijzigingsprocedure worden gebruikt als input. Dit gebeurt vanuit een positieve coachende invalshoek.

QMSS advies

Spreek over risico's en niet enkel over regels

QMSS helpt u voorlichting en instructie echt te laten aansluiten bij de praktijk.

  • Best Practices

Zo pakt u deze vraag goed aan

Met deze praktische tips maakt u van voorlichting een concrete boodschap die medewerkers echt aanspreekt.

Stem voorlichting af op de werkzaamheden

Geef instructie die aansluit bij de risico's van de medewerker, niet een standaardboodschap voor iedereen.

Communiceer over de restrisico's en bijbehorende maatregelen

Communiceer realistisch over restrisico's, zodat medewerkers de gevaren herkennen en begrijpen.

Communiceer over risico's en niet alleen regels

Leg uit waarom een instructie geldt, zodat medewerkers het onderliggende risico begrijpen.
Overzicht van QMSS-normen met ISO 9001, Safety Culture Ladder, CKB, BRL 6000-25 en VCA-MG naast een kwaliteitsdashboard.
Strategisch overleg over de interne en externe context van een organisatie binnen ISO 9001 normelement 4.1.

Betrek ook externen volwaardig

Geef tijdelijke krachten en medewerkers van onderaannemers dezelfde voorlichting als eigen medewerkers.

Neem de werkwijze van de LMRA op in de instructie

Neem de laatste-minuut-risicoanalyse op als vast onderdeel van de voorlichting.

Voed instructies met actuele leerpunten

Gebruik best practices, projectevaluaties en de wijzigingsprocedure als input voor de voorlichting.
  • Gerelateerd binnen dit thema

Gerelateerde normelementen/ subthema's

Bekijk welke andere normelementen binnen hetzelfde hoofdstuk of thema aansluiten op dit onderwerp. Zo ziet u hoe de verschillende onderdelen met elkaar samenhangen en waar verdere verdieping relevant is.

VCA-MG

Communicatie met anderstaligen

Headerillustratie van communicatie met anderstaligen binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 3.7 met taalbrug, begrip controleren, tweerichtingscommunicatie en interactieve instructie.
Bekijk normelement
VCA-MG

Communicatie procedures en regels bij wijzigingen

Headerillustratie van communicatie over procedures en regels bij wijzigingen binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 3.6 met actuele instructie, veranderende teams en werksituaties, toolboxcommunicatie en samenwerking met onderaannemers.
Bekijk normelement
VCA-MG

Specifieke kennis en vaardigheden

Illustratie van specifieke vaardigheden en kennis binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 3.4 met taakspecifieke eisen, begeleiding en aantoonbare bekwaamheid
Bekijk normelement
Bekijk VCA-MAX 2026

Veelgestelde vragen

+ Wat moet VGM-voorlichting voor medewerkers precies bevatten?

VGM-voorlichting besteedt aandacht aan VGM-beleid en risico's. Ook veiligheidsregels en PBM horen hierbij. Daarnaast gaat het om handelwijzen bij onveilige situaties, letsel, nood en klachten. Dit is vastgelegd in documentatie en een overzicht van beschikbare instructies. Binnen de module Gedrag geldt dit ook voor tijdelijke krachten en medewerkers van onderaannemers, afgestemd op relevantie en blootstelling, met aandacht voor gedragsregels.

+ Waarom is een algemene veiligheidsboodschap niet voldoende?

Zo'n boodschap laat geen ruimte voor restrisico's en geeft medewerkers het gevoel niet serieus genomen te worden. Voorlichting moet daarom concreet en haalbaar blijven en risico's benoemen in plaats van alleen regels op te leggen zonder uitleg.

+ Waarom moeten tijdelijke krachten en medewerkers van onderaannemers dezelfde voorlichting krijgen als eigen medewerkers?

Tijdelijke krachten en medewerkers van onderaannemers lopen dezelfde risico's als eigen medewerkers op de werkvloer. Zonder voorlichting die is afgestemd op hun

+ Hoe wordt de LMRA opgenomen in de VGM-voorlichting?

De laatste-minuut-risicoanalyse wordt niet alleen uitgelegd, maar ook geoefend als vast onderdeel van de voorlichting. Zo raken medewerkers gewend om deze voorafgaand aan het werk toe te passen.

+ Waar komt de inhoud van de VGM-instructies vandaan?

Instructies worden gevoed door best practices en ervaringen uit projectevaluaties, zodat de inhoud actueel blijft en aansluit bij wat er op de werkvloer speelt.

Auditgesprek plannen

Wilt u weten waar uw organisatie staat?

Met een interne audit krijgt u helder inzicht in de werking van uw kwaliteitsmanagementsysteem. QMSS kijkt graag met u mee en vertaal bevindingen naar concrete verbeterpunten die u direct kunt opvolgen.

Plan een auditgesprek
Bekijk alle audits