VCA-MAX Module Gedrag

Specifieke kennis en vaardigheden

Bewust bekwaam
Specifieke vaardigheden en kennis richt zich binnen de module Gedrag op de vraag of medewerkers zijn toegerust over de specifieke risicovolle taken en werkzaamheden die zij binnen het bedrijf uitvoeren en in een omgeving die risicovol kan zijn. Een algemene vakopleiding of een basisdiploma zegt op zichzelf nog niets over deze taakspecifieke bekwaamheid. Deze eis vraagt daarom om een overzicht van specifieke opleidings- of ervaringseisen, afgeleid uit de RI&E en de TRA. En om een programma dat medewerkers klaarmaakt voor deze risicovolle praktijk.
Illustratie van specifieke vaardigheden en kennis binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 3.4 met taakspecifieke eisen, begeleiding en aantoonbare bekwaamheid

Wat betekent deze vraag in de praktijk?

Vraag 3.4 vraagt organisaties een overzicht te hebben van specifieke opleidings- of ervaringseisen dat is afgeleid uit de RI&E en TRA’s. Er moet worden geborgd dat hieraan wordt voldaan. Binnen de module Gedrag wordt daarnaast een programma gevraagd dat medewerkers voorbereid op de specifieke en soms risicovolle praktijk. Dit is van belang omdat een vakopleiding alleen voldoende is wanneer medewerkers ook bekwaam zijn voor de specifieke taak.

Het overzicht van specifieke eisen laat zien dat per taak specifieke opleidings- of ervaringseisen zijn vastgelegd, afgeleid uit RI&E en TRA’s. Dit moet ertoe leiden dat bekwaamheid pas wordt bevestigd voordat een medewerker een risicovolle taak zelfstandig uitvoert.

Illustratie van specifieke vaardigheden en kennis binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 3.4 met taakspecifieke eisen, begeleiding en aantoonbare bekwaamheid

Valkuilen in de praktijk

Een veelvoorkomende valkuil is dat een algemene vakopleiding of een basisdiploma wordt gezien als voldoende bewijs dat een medewerker specifieke risicovolle taken zelfstandig en veilig kan uitvoeren. Vaak is hiervoor aanvullende taakspecifieke kennis nodig. Ook wordt niet altijd vastgelegd welke specifieke eisen gelden per taak of is dit niet van de RI&E afgeleid.

Daardoor blijft onduidelijk waarop bekwaamheid is gebaseerd. Een andere valkuil is dat medewerkers al zelfstandig aan risicovolle taken beginnen voordat een begeleider hun bekwaamheid heeft bevestigd. Ook worden externe en tijdelijke medewerker lang niet altijd op dezelfde manier voorbereid als eigen medewerkers.

Deze norm in het kort

VCA-MG
Vraag 3.4
Documentatie
Gedrag

Meer over QMSS

QMSS helpt organisaties bij het optimaliseren van hun bedrijfsvoering en het versterken van de veiligheidscultuur. Niet met onnodig papierwerk, maar met een pragmatische aanpak die aansluit bij de dagelijkse praktijk van het bedrijf.

Van documentatie naar gedrag

Bekijk waartoe de documentatie bij deze vraag moet leiden en wat dit concreet betekent voor uw organisatie. Van het overzicht van specifieke opleidings- en ervaringseisen tot de manier waarop bekwaamheid daadwerkelijk wordt bevestigd.

Documentatie

Er is een overzicht van specifieke opleidings- of ervaringseisen, ingedeeld naar taak en afgeleid uit de RI&E en TRA’s. De werkwijze met betrekking tot borging is vastgelegd in een procedure. De aanvullende eisen vanuit de module Gedrag zijn dat dit overzicht ook een programma bevat waarmee medewerkers na hun vakopleiding de specifieke vaardigheden en competenties verwerven  daadwerkelijk klaar te zijn voor de risicovolle bedrijfspraktijk.

Gedrag

De documentatie moet ertoe leiden dat medewerkers pas zelfstandig aan een specifieke, risicovolle taak beginnen nadat een begeleider expliciet heeft bevestigd dat zij dit veilig kunnen. Communiceren en aanspreken worden daarbij gezien als specifieke vaardigheid die veilig werken ondersteunt. Bij nieuwe activiteiten wordt vooraf beoordeeld welke aanvullende kennis nodig is, en ook externe en tijdelijke medewerkers worden op dezelfde manier voorbereid op deze specifieke, bedrijfsgebonden risico's.

QMSS advies

Zie diploma als startpunt

QMSS helpt u medewerkers echt bekwaam te maken voor risicovolle taken.

Zo pakt u deze vraag goed aan

Met deze praktische tips maakt u van specifieke kennis en vaardigheden een aantoonbaar bekwaamheidsniveau.
Overzicht van QMSS-normen met ISO 9001, Safety Culture Ladder, CKB, BRL 6000-25 en VCA-MG naast een kwaliteitsdashboard.
Strategisch overleg over de interne en externe context van een organisatie binnen ISO 9001 normelement 4.1.

Neem soft skills mee als specifieke vaardigheid

Beschouw communiceren en aanspreken als onderdeel van de specifieke vaardigheden die veilig werken ondersteunen.

Beoordeel vooraf bij nieuwe activiteiten

Bepaal bij veranderingen welke aanvullende kennis nodig is en start pas als medewerkers voldoende bekwaam zijn.

Betrek ook externe en tijdelijke medewerkers

Bereid ingeleende medewerkers op dezelfde manier voor op specifieke bedrijfsgebonden risico's en vaardigheden binnen uw bedrijf.

Gerelateerde normelementen/ subthema's

Bekijk welke andere normelementen binnen hetzelfde hoofdstuk of thema aansluiten op dit onderwerp. Zo ziet u hoe de verschillende onderdelen met elkaar samenhangen en waar verdere verdieping relevant is.

VCA-MG

Communicatie met anderstaligen

Headerillustratie van communicatie met anderstaligen binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 3.7 met taalbrug, begrip controleren, tweerichtingscommunicatie en interactieve instructie.
VCA-MG

Communicatie procedures en regels bij wijzigingen

Headerillustratie van communicatie over procedures en regels bij wijzigingen binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 3.6 met actuele instructie, veranderende teams en werksituaties, toolboxcommunicatie en samenwerking met onderaannemers.
VCA-MG

Voorlichting en instructie

Headerillustratie van voorlichting en instructie binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 3.5 met risico’s, PBM, tijdelijke krachten, onderaannemers en LMRA.

Veelgestelde vragen

+ Wat wordt bedoeld met specifieke opleidings- of ervaringseisen per taak?

Er is een overzicht van specifieke opleidings- of ervaringseisen ingedeeld naar taak en afgeleid uit de risico-inventarisatie en de taakrisicoanalyse. Binnen de module Gedrag komt daar een programma bij dat medewerkers na hun vakopleiding de specifieke vaardigheden laat verwerven om te kunnen werken in de risicovolle bedrijfspraktijk.

+ Waarom is een algemene vakopleiding voor risicovolle taken niet voldoende?

Een vakopleiding toont algemene basiskennis, maar zegt niets over de specifieke risicovolle taken binnen het eigen bedrijf. De module Gedrag vraagt daarom om aanvullende taakspecifieke bekwaamheid, vastgesteld voordat een medewerker zelfstandig aan deze taken werkt.

+ Hoe verhoudt taakspecifieke bekwaamheid zich tot de functie?

De vakopleiding is gericht op de functie, maar mist de specifieke risico’s die zijn gebaseerd op de risico-inventarisatie en de taakrisicoanalyse.

+ Hoe wordt bekwaamheid voor een risicovolle taak bevestigd?

Dit gebeurt doorgaans doordat een begeleider vaststelt dat een medewerker een specifieke risicovolle taak zelfstandig en veilig kan uitvoeren. Vaak gaat het om een korte vastgelegde bevestiging voorafgaand aan het zelfstandig werken.

+ Waarom moeten ook externe medewerkers voor deze specifieke, risicovolle taken worden voorbereid?

Externe en tijdelijke medewerkers beschikken vaak wel over relevante diploma's, maar zijn niet automatisch bekend met de specifieke risicovolle taken binnen dit bedrijf. Zonder gerichte voorbereiding lopen ook zij onnodige risico's.

Auditgesprek plannen

Wilt u weten waar uw organisatie staat?

Met een interne audit krijgt u helder inzicht in de werking van uw kwaliteitsmanagementsysteem. QMSS kijkt graag met u mee en vertaal bevindingen naar concrete verbeterpunten die u direct kunt opvolgen.