VCA-MAX Module Gedrag

RI&E

Continu verbeteren
De RI&E gaat binnen de module Gedrag verder dan een lijst met risico's en wettelijke beheersmaatregelen. Deze eis vraagt om een dynamisch proces. Risico's worden hierin continu vertaald naar begrijpelijke en praktisch uitvoerbare maatregelen. Medewerkers dragen hieraan bij met wat zij zelf ervaren en signaleren op de werkvloer. Ook gedrag moet als risicofactor worden meegenomen. Niet alleen techniek en omgeving, maar ook de invloed van persoonlijke omstandigheden op concentratie en prestatie horen hierbij.
Plan een kennismaking
Headerillustratie van RI&E binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 2.1 met medewerkersbetrokkenheid, gedrag als risicofactor, beheersmaatregelen en continu verbeteren via de PDCA-cyclus.

Wat betekent deze vraag in de praktijk?

Vraag 2.1 vraagt organisaties een actuele VGM-risico-inventarisatie en -evaluatie te hebben met actieve medewerking van de VGM-functionaris. Binnen de module Gedrag komt daar bij dat medewerkers die aan risico's zijn blootgesteld actief meewerken en dat de RI&E ook de invloed van gedrag op gevaren en risico's behandelt.

Dit is van belang omdat een RI&E alleen waarde heeft wanneer medewerkers de risico’s ook echt herkennen. De RI&E laat zien dat risico's, methodiek en beheersmaatregelen aantoonbaar zijn vastgelegd en periodiek geëvalueerd. Dit moet ertoe leiden dat de RI&E structureel wordt besproken in overleggen en deel uitmaakt van de PDCA-cyclus. Beheersmaatregelen moeten daarnaast begrijpelijk worden vertaald naar concrete instructies op de werkvloer.

Headerillustratie van RI&E binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 2.1 met medewerkersbetrokkenheid, gedrag als risicofactor, beheersmaatregelen en continu verbeteren via de PDCA-cyclus.

Valkuilen in de praktijk

Een veelvoorkomende valkuil is dat de RI&E wordt gezien als eenmalige documentatie die na oplevering in een la verdwijnt. Deze wordt dan niet herzien wanneer er iets verandert in het proces of de organisatie. Medewerkers die aan de risico's zijn blootgesteld worden dan niet betrokken bij het opstellen. Hierdoor sluit de RI&E niet aan bij wat er echt op de werkvloer gebeurt.

Ook wordt een project RI&E of TRA soms alleen opgesteld wanneer een opdrachtgever hierom vraagt, in plaats van dit standaard onderdeel te laten zijn van elk project.

Een andere valkuil is dat de RI&E zich beperkt tot techniek en omgeving, zonder aandacht voor persoonlijke omstandigheden.

Deze norm in het kort

VCA-MG
Vraag 2.1
Documentatie
Gedrag

Meer over QMSS

QMSS helpt organisaties bij het optimaliseren van hun bedrijfsvoering en het versterken van de veiligheidscultuur. Niet met onnodig papierwerk, maar met een pragmatische aanpak die aansluit bij de dagelijkse praktijk van het bedrijf.

Meer over QMSS
  • De vraag uitgelegd

Van documentatie naar gedrag

Bekijk waartoe de documentatie bij deze vraag moet leiden en wat dit concreet betekent voor uw organisatie. Van de actuele risico-inventarisatie tot de manier waarop medewerkers hier dagelijks actief bij worden betrokken.

Documentatie

De risico's van alle gangbare operationele activiteiten zijn vastgelegd volgens een vaste methodiek. Dit gebeurt door inventarisatie van gevaren en evaluatie van risico's. De RI&E wordt minimaal om de drie jaar geëvalueerd en zo nodig aangepast. De aanvullende eisen vanuit de module Gedrag zijn dat de RI&E ook aantoonbaar verwijst naar leerpunten. Deze leerpunten komen uit best practices, projectevaluaties en incidentonderzoeken, werkplekinspecties en observaties. Ook gaat de RI&E in op de invloed van gedrag op gevaren en risico's.

Gedrag

De documentatie moet ertoe leiden dat medewerkers die aan risico's zijn blootgesteld actief meewerken aan het opstellen en actueel houden van de RI&E in plaats van dit alleen aan een deskundige over te laten. De RI&E wordt actief besproken in overleggen en maakt zichtbaar deel uit van de PDCA-cyclus. Beheersmaatregelen worden op een voor medewerkers begrijpelijke manier vertaald naar concrete instructies. Persoonlijke omstandigheden die concentratie beïnvloeden worden hierbij serieus meegenomen.

QMSS advies

Zie risico's als proces

  • Best Practices

Zo pakt u deze vraag goed aan

Met deze praktische tips maakt u de RI&E een dynamisch proces waarin gedrag serieus wordt meegenomen.

Behandel de RI&E als proces

Zorg dat risico's continu worden herzien.

Betrek blootgestelde medewerkers actief

Laat medewerkers die aan de risico's zijn blootgesteld meewerken aan het opstellen van de RI&E.

Bouw van generiek naar verdiepend

Gebruik de generieke RI&E om de grootste risico's te bepalen en werk deze uit in verdiepende beoordelingen.
Overzicht van QMSS-normen met ISO 9001, Safety Culture Ladder, CKB, BRL 6000-25 en VCA-MG naast een kwaliteitsdashboard.
Strategisch overleg over de interne en externe context van een organisatie binnen ISO 9001 normelement 4.1.

Maak een project RI&E of TRA standaard

Stel altijd een project RI&E of TRA op, ongeacht of een opdrachtgever hierom vraagt of niet.

Neem gedrag serieus als risicofactor

Beschrijf in de RI&E ook hoe persoonlijke omstandigheden concentratie en risico's kunnen beïnvloeden.

Stel structureel middelen beschikbaar

Zorg dat directie tijd en geld vrijmaakt om risico's uit de RI&E te beperken.
  • Gerelateerd binnen dit thema

Gerelateerde normelementen/ subthema's

Bekijk welke andere normelementen binnen hetzelfde hoofdstuk of thema aansluiten op dit onderwerp. Zo ziet u hoe de verschillende onderdelen met elkaar samenhangen en waar verdere verdieping relevant is.

VCA-MG

TRA

Headerillustratie van taakrisicoanalyse (TRA) binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 2.2 met checklist, waarschuwing, opvolging en verbetering
Bekijk normelement
VCA-MG

LMRA

Headerillustratie van LMRA binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 2.3 met training, dagstart, mondeling benoemen van risico’s en aandacht voor actuele omgevingsfactoren.
Bekijk normelement
Bekijk VCA-MAX 2026

Veelgestelde vragen

+ Wat moet een RI&E allemaal vastleggen?

De risico's van operationele activiteiten worden vastgelegd volgens een vaste methodiek en minimaal om de drie jaar geëvalueerd. Binnen de module Gedrag verwijst de RI&E ook naar leerpunten uit inspecties, observaties en incidenten. Ook gaat de RI&E in op de invloed van gedrag op risico's.

+ Waarom moeten blootgestelde medewerkers zelf meewerken aan de RI&E?

Medewerkers die aan risico's worden blootgesteld, weten het best wat er op de werkvloer speelt. Hun betrokkenheid zorgt dat de RI&E aansluit bij de praktijk in plaats van alleen een theoretische inventarisatie te zijn die los staat van het dagelijkse werk.

+ Waarom wordt gedrag gezien als risicofactor binnen de RI&E?

Persoonlijke omstandigheden, zoals problemen thuis of vermoeidheid, kunnen de concentratie en prestatie van medewerkers beïnvloeden en daardoor nieuwe risico's veroorzaken. De module Gedrag vraagt daarom dat de RI&E hier expliciet aandacht aan besteedt, naast de gebruikelijke technische en organisatorische risico's.

+ Waarom moet voor elk project een eigen RI&E of TRA worden opgesteld?

Wanneer dit alleen gebeurt op verzoek van een opdrachtgever ontbreekt structurele aandacht voor projectspecifieke risico's. Door dit standaard te maken voor elk project, blijft risicobeheer op projectniveau consistent.

+ Waarom moet de RI&E dynamische documentatie blijven?

Risico's veranderen wanneer processen, organisatie of omstandigheden wijzigen. Een dynamische RI&E wordt hierop aangepast en gevoed door leerpunten uit audits, werkplekinspecties en incidenten.

Auditgesprek plannen

Wilt u weten waar uw organisatie staat?

Met een interne audit krijgt u helder inzicht in de werking van uw kwaliteitsmanagementsysteem. QMSS kijkt graag met u mee en vertaal bevindingen naar concrete verbeterpunten die u direct kunt opvolgen.

Plan een auditgesprek
Bekijk alle audits