VCA-MAX Module Gedrag

VGM functionaris

De coach van de organisatie
Binnen de module Gedrag van VCA-MAX is de VGM-functionaris niet alleen een naam in het organogram, maar iemand die gedrag beïnvloedt. Naast vaktechnische deskundigheid beschikt deze functionaris over de competenties om gedrag te observeren, te beoordelen en te stimuleren. Waar een traditionele invulling vaak stopt bij een functieomschrijving, vraagt deze eis om een functionaris wiens adviezen over gedrag zichtbaar en aantoonbaar door het management worden opgevolgd.
Plan een kennismaking
Headerillustratie van de VGM-functionaris binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 1.2 met gedragsobservatie, advies aan management, communicatie op de werkvloer en aantoonbare opvolging.

Wat betekent deze vraag in de praktijk?

Vraag 1.2 vraagt organisaties een VGM-functionaris aan te stellen die rechtstreeks rapporteert aan de directie en bekend is op de werkvloer. Binnen de module Gedrag komt daar de eis bij dat deze functionaris aantoonbaar beschikt over gedragscompetenties en advies geeft over het beïnvloeden en monitoren van gedrag, waarop het management aantoonbaar actie onderneemt.

Dit is van belang omdat de VGM-functionaris alleen effect heeft wanneer deze invloed uitoefent op gedrag. Uit het organogram en de functieomschrijving blijkt dat taken en bewijzen van deskundigheid zijn vastgelegd, met een beoordeling van gedragscompetenties. Dit moet ertoe leiden dat de functionaris gedrag bespreekbaar maakt op de werkvloer en medewerkers stimuleert tot gewenst gedrag, waarna het management dit advies opvolgt met concrete acties en terugkoppeling.

Headerillustratie van de VGM-functionaris binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 1.2 met gedragsobservatie, advies aan management, communicatie op de werkvloer en aantoonbare opvolging.

Valkuilen in de praktijk

Een veelvoorkomende valkuil is dat de VGM-functionaris wordt aangesteld op basis van vaktechnische kennis alleen zonder dat wordt beoordeeld of deze persoon ook over de competenties beschikt om gedrag te observeren, te beoordelen en te beïnvloeden. De functionaris signaleert dan onveilig gedrag wel, maar mist de vaardigheden om dit bespreekbaar te maken of medewerkers te motiveren.

Een andere valkuil is dat adviezen over gedrag wel worden gegeven, maar dat het management deze niet aantoonbaar opvolgt. De adviezen belanden dan in een la zonder dat er acties uit voortkomen of hierover wordt teruggekoppeld.

Ook ontbreekt vaak een bewuste beoordeling van benodigde kennis en vaardigheden bij aanstelling, waardoor pas achteraf blijkt dat de functionaris in de praktijk onvoldoende invloed heeft op de werkvloer.

Deze norm in het kort

VCA-MG
Vraag 1.2
Documentatie
Gedrag

Meer over QMSS

QMSS helpt organisaties bij het optimaliseren van hun bedrijfsvoering en het versterken van de veiligheidscultuur. Niet met onnodig papierwerk, maar met een pragmatische aanpak die aansluit bij de dagelijkse praktijk van het bedrijf.

Meer over QMSS
  • De vraag uitgelegd

Van documentatie naar gedrag

Bekijk waartoe de documentatie bij deze vraag moet leiden en wat dit concreet betekent voor uw organisatie. Van de formele aanstelling van de VGM-functionaris tot de manier waarop deze dagelijks invloed uitoefent op gedrag.

Documentatie

De VGM-functionaris rapporteert rechtstreeks aan de directie en is met naam opgenomen in het organogram. De functieomschrijving benoemt taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden duidelijk. Diploma's of certificaten tonen aantoonbare relevante deskundigheid aan. De aanvullende eisen vanuit de module Gedrag zijn dat het bedrijf daarnaast beoordeelt welke kennis, vaardigheden en competenties nodig zijn om gedrag te beïnvloeden en documenteert welke acties het management heeft uitgevoerd naar aanleiding van de adviezen van de functionaris hierover.

Gedrag

De documentatie moet ertoe leiden dat de VGM-functionaris niet alleen vaktechnisch adviseert, maar actief gedrag observeert, beoordeelt en bespreekbaar maakt op de werkvloer. De functionaris motiveert en stimuleert gewenst veiligheids- en gezondheidsgedrag en helpt bij grotere bedrijven mee aan de organisatorische randvoorwaarden hiervoor. Dit toont de functionaris aantoonbaar aan, zowel bij indiensttreding als tijdens tussentijdse beoordelingen. Vervolgens geeft de functionaris hierover aantoonbaar advies en het management pakt dit advies zichtbaar op door concrete acties te ondernemen en hierover terug te koppelen naar de werkvloer.

QMSS advies

Van kennis naar invloed

QMSS helpt u de VGM-functionaris te positioneren als drijvende kracht achter gedragsverandering.

  • Best Practices

Zo pakt u deze vraag goed aan

Met deze praktische tips positioneert u de VGM-functionaris als aanjager van gedrag, in plaats van alleen als vaktechnisch adviseur.

Beoordeel gedragscompetenties bewust bij aanstelling

Kijk niet alleen naar vaktechnische diploma's, maar ook naar de vaardigheid om gedrag te observeren, te beoordelen en te beïnvloeden.

Toets tussentijds op competenties

Gebruik zowel de indiensttreding als de tussentijdse beoordeling om aantoonbaar vast te leggen dat de functionaris over gedragscompetenties beschikt.

Maak advies concreet en opvolgbaar

Laat de functionaris adviezen formuleren die het management kan omzetten in acties.
Overzicht van QMSS-normen met ISO 9001, Safety Culture Ladder, CKB, BRL 6000-25 en VCA-MG naast een kwaliteitsdashboard.
Strategisch overleg over de interne en externe context van een organisatie binnen ISO 9001 normelement 4.1.

Documenteer opvolging door management

Leg vast welke acties de directie heeft ondernomen naar aanleiding van adviezen, zodat opvolging aantoonbaar is en niet alleen mondeling blijft.

Zorg voor herkenbaarheid op de werkvloer

Laat de functionaris zichtbaar aanwezig zijn op de werkvloer, zodat medewerkers signalen durven te delen en advies wordt gedragen.

Betrekken bij vaststellen randvoorwaarden

Laat de functionaris bij grotere bedrijven ook meedenken over organisatorische randvoorwaarden die gewenst gedrag mogelijk maken.
  • Gerelateerd binnen dit thema

Gerelateerde normelementen/ subthema's

Bekijk welke andere normelementen binnen hetzelfde hoofdstuk of thema aansluiten op dit onderwerp. Zo ziet u hoe de verschillende onderdelen met elkaar samenhangen en waar verdere verdieping relevant is.

VCA-MG

Directiebeoordeling

Headerillustratie van directiebeoordeling binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 1.6 met auditresultaten, gedragsobservaties, actieplan, analyse en betrokkenheid van de VGM-functionaris.
Bekijk normelement
VCA-MG

Interne audits VCA-MG

Headerillustratie van interne audits binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 1.5 met gedragsobservaties, auditgesprekken, betrokkenheid van management en directie en continue verbetering via de PDCA-cyclus.
Bekijk normelement
VCA-MG

Beoordeling leidinggevenden

Headerillustratie van beoordeling van leidinggevenden binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 1.4 met observaties, waardering van veilig gedrag, concrete verbeteracties en aantoonbare opvolging.
Bekijk normelement
Bekijk VCA-MAX 2026

Veelgestelde vragen

+ Wat wordt er precies van de VGM-functionaris verwacht?

Wat wordt er precies van de VGM-functionaris verwacht?
De VGM-functionaris rapporteert rechtstreeks aan de directie en staat met naam in het organogram. De functieomschrijving benoemt taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden duidelijk. Binnen de module Gedrag komt daar de eis bij dat deze functionaris aantoonbaar over gedragscompetenties beschikt en het management adviseert over het beïnvloeden en monitoren van gedrag.

+ Waarom is vaktechnische kennis bij de VGM-functionaris alleen niet voldoende?

Vaktechnische kennis zegt weinig over de vaardigheid om gedrag te observeren, te beoordelen en te beïnvloeden. De module Gedrag vraagt daarom dat het bedrijf bewust beoordeelt welke kennis, vaardigheden en competenties hiervoor nodig zijn. Ook moet de functionaris hierover aantoonbaar beschikken, naast de gebruikelijke vaktechnische deskundigheid.

+ Wat houden gedragscompetenties van de VGM-functionaris in de praktijk concreet in?

Hierbij gaat het om het kunnen observeren en beoordelen van gedrag op de werkvloer en het motiveren en stimuleren van gewenst veiligheids- en gezondheidsgedrag bij medewerkers. Bij grotere bedrijven gaat het ook om het meehelpen creëren van organisatorische randvoorwaarden voor veilig en gezond gedrag.

+ Op welke momenten wordt de aantoonbaarheid van de gedragscompetenties van de VGM-functionaris getoetst?

De organisatie kan dit op verschillende momenten toetsen, zoals bij indiensttreding en tijdens de tussentijdse beoordeling van de functionaris zelf. Het verslag van een beoordeling of een registratie van de competentiebeoordeling bij indiensttreding dient hierbij als bewijsmateriaal dat de toetsing heeft plaatsgevonden.

+ Waarom moet het management de adviezen van de VGM-functionaris over gedrag altijd aantoonbaar opvolgen?

Zonder aantoonbare opvolging blijft een advies vrijblijvend en verandert er niets aan het gedrag op de werkvloer. Documentatie van de acties die het management heeft uitgevoerd naar aanleiding van deze adviezen laat zien dat het beïnvloeden en monitoren van gedrag serieus wordt genomen.

Auditgesprek plannen

Wilt u weten waar uw organisatie staat?

Met een interne audit krijgt u helder inzicht in de werking van uw kwaliteitsmanagementsysteem. QMSS kijkt graag met u mee en vertaal bevindingen naar concrete verbeterpunten die u direct kunt opvolgen.

Plan een auditgesprek
Bekijk alle audits