VCA-MAX Module Gedrag

VGM structuur

Via structuur naar cultuur
VGM-structuur gaat binnen de module Gedrag niet alleen over heldere functieomschrijvingen, maar vooral over de vraag of hier in de praktijk ook naar wordt gehandeld. Voor leidinggevenden ligt de lat daarbij nog hoger. Van hen wordt verwacht dat zij niet alleen weten wat gewenst gedrag is, maar dit ook actief en zichtbaar voorleven aan hun team. Deze eis verbindt de functieomschrijving zo rechtstreeks aan zichtbaar en aanspreekbaar veiligheidsleiderschap binnen de hele organisatie.
Plan een kennismaking
Headerillustratie van VGM-structuur binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 1.3 met duidelijke rollen, voorbeeldgedrag van leidinggevenden, communicatie, feedback en samenwerking.

Wat betekent deze vraag in de praktijk?

Vraag 1.3 vraagt organisaties een VGM-structuur te hebben waarin voor iedereen helder is wat er van hem of haar wordt verwacht op het gebied van VGM, vastgelegd in een organogram en functieomschrijvingen. Binnen de module Gedrag komt daar de vraag bij of hiernaar ook wordt gehandeld met extra eisen aan leidinggevenden.

Dit is van belang omdat een heldere structuur alleen werkt wanneer iedereen naar zijn rol handelt. Uit het organogram en de functieomschrijvingen blijkt dat de leidinggevende niveaus en taken aantoonbaar zijn vastgelegd met voor medewerkers een functiespecifieke vertaling van het VGM-beleid. Dit moet ertoe leiden dat leidinggevenden actief voorbeeldgedrag tonen, een visie op veiligheid hebben en hiernaar in de praktijk ook communiceren en handelen.

Headerillustratie van VGM-structuur binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 1.3 met duidelijke rollen, voorbeeldgedrag van leidinggevenden, communicatie, feedback en samenwerking.

Valkuilen in de praktijk

Een veelvoorkomende valkuil is dat functieomschrijvingen slechts in algemene termen naar veiligheid verwijzen zonder concreet te beschrijven welk gedrag op het gebied van VGM bij die specifieke functie hoort. Medewerkers weten dan wel dat veiligheid belangrijk is, maar niet wat dit voor hun eigen rol betekent. Bij leidinggevenden ontbreekt vaak de vertaling naar voorbeeldgedrag en visie.

Ook blijft de communicatie, feedback en samenwerking soms vaag. De functieomschrijving blijft dan beperkt tot taken en bevoegdheden, zonder dat veiligheidsleiderschap hierin herkenbaar terugkomt. Hierdoor is niet objectief te toetsen of een leidinggevende hierop wordt beoordeeld en aangesproken.

Een andere valkuil is dat leiderschapsontwikkeling alleen wordt aangeboden aan directie en management, terwijl juist projectleiders, uitvoerders en voormannen dagelijks op de werkvloer sturen en dit voorbeeldgedrag het meest zichtbaar moeten tonen.

Deze norm in het kort

VCA-MG
Vraag 1.3
Documentatie
Gedrag

Meer over QMSS

QMSS helpt organisaties bij het optimaliseren van hun bedrijfsvoering en het versterken van de veiligheidscultuur. Niet met onnodig papierwerk, maar met een pragmatische aanpak die aansluit bij de dagelijkse praktijk van het bedrijf.

Meer over QMSS
  • De vraag uitgelegd

Van documentatie naar gedrag

Bekijk waartoe de documentatie bij deze vraag moet leiden en wat dit concreet betekent voor uw organisatie. Van de functieomschrijving van medewerkers tot het zichtbare en aanspreekbare veiligheidsleiderschap van leidinggevenden op de werkvloer.

Documentatie

Er is een organogram met een duidelijke aanduiding van de verschillende leidinggevende niveaus tot en met operationeel leidinggevenden. Functieomschrijvingen verschaffen helderheid over taken en verantwoordelijkheden en over vaardigheden en bevoegdheden met betrekking tot VGM. De aanvullende eisen vanuit de module Gedrag zijn dat functieomschrijvingen van medewerkers daarnaast een functiespecifieke vertaling bevatten van het gewenste gedrag uit het VGM-beleid van de organisatie. Functieomschrijvingen van leidinggevenden bevatten aanvullend voorbeeldgedrag, een visie op veiligheid en communicatie over veiligheid. Ook bevatten deze functieomschrijvingen het geven van feedback, uiten van waardering en het bevorderen van samenwerking binnen het team.

Gedrag

De documentatie moet ertoe leiden dat leidinggevenden op de hoogte zijn van hun taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden met betrekking tot VGM. Ook handelen zij hiernaar in de praktijk. Leidinggevenden tonen zichtbaar voorbeeldgedrag naar hun team en hebben een duidelijke visie op veiligheid, waarover zij actief en open communiceren. Ook geven zij oprechte feedback en erkenning aan medewerkers en bevorderen zij samenwerking binnen het team. Medewerkers passen de functiespecifieke vertaling van het VGM-beleid dagelijks toe in hun eigen werk op de werkvloer.

QMSS advies

Van functie naar voorbeeldgedrag

QMSS helpt u functieomschrijvingen te vertalen naar zichtbaar en aanspreekbaar veiligheidsleiderschap.

  • Best Practices

Zo pakt u deze vraag goed aan

Met deze praktische tips verankert u de VGM-structuur in functieomschrijvingen en zorgt u dat leidinggevenden dit ook daadwerkelijk voorleven.

Vertaal beleid naar de eigen functie

Beschrijf gewenst VGM-gedrag concreet en functiespecifiek in elke functieomschrijving.

Stel extra eisen aan leidinggevenden

Neem voorbeeldgedrag, visie en communicatie over veiligheid herkenbaar op in functieomschrijvingen van leidinggevenden.

Selecteer op coachend vermogen

Beoordeel leidinggevenden niet alleen op vakkennis, maar vooral op hun vermogen om medewerkers te motiveren en te coachen.
Overzicht van QMSS-normen met ISO 9001, Safety Culture Ladder, CKB, BRL 6000-25 en VCA-MG naast een kwaliteitsdashboard.
Strategisch overleg over de interne en externe context van een organisatie binnen ISO 9001 normelement 4.1.

Investeer breed in leiderschapsontwikkeling

Bied leiderschapstraining niet alleen aan directie en management, maar ook aan projectleiders, uitvoerders en voormannen die dagelijks op de werkvloer sturen.

Communiceer over risico's en niet alleen regels

Laat leidinggevenden het waarom van veilig gedrag uitleggen, zodat medewerkers risico's begrijpen in plaats van alleen regels volgen.

Geef vooral ook erkenning

Laat leidinggevenden veilig gedrag actief waarderen, in plaats van vooral te corrigeren wat er misgaat op de werkvloer.
  • Gerelateerd binnen dit thema

Gerelateerde normelementen/ subthema's

Bekijk welke andere normelementen binnen hetzelfde hoofdstuk of thema aansluiten op dit onderwerp. Zo ziet u hoe de verschillende onderdelen met elkaar samenhangen en waar verdere verdieping relevant is.

VCA-MG

Directiebeoordeling

Headerillustratie van directiebeoordeling binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 1.6 met auditresultaten, gedragsobservaties, actieplan, analyse en betrokkenheid van de VGM-functionaris.
Bekijk normelement
VCA-MG

Interne audits VCA-MG

Headerillustratie van interne audits binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 1.5 met gedragsobservaties, auditgesprekken, betrokkenheid van management en directie en continue verbetering via de PDCA-cyclus.
Bekijk normelement
VCA-MG

Beoordeling leidinggevenden

Headerillustratie van beoordeling van leidinggevenden binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 1.4 met observaties, waardering van veilig gedrag, concrete verbeteracties en aantoonbare opvolging.
Bekijk normelement
Bekijk VCA-MAX 2026

Veelgestelde vragen

+ Wat wordt er vastgelegd in de VGM-structuur van een organisatie?

De VGM-structuur bestaat uit een organogram met een duidelijke aanduiding van de verschillende leidinggevende niveaus tot en met operationeel leidinggevenden. Ook bestaat ze uit functieomschrijvingen die helderheid verschaffen over taken en verantwoordelijkheden, en over vaardigheden en bevoegdheden op het gebied van VGM. Binnen de module Gedrag komt daar de vraag bij of hiernaar ook wordt gehandeld.

+ Waarom is een algemene verwijzing naar veiligheid in een functieomschrijving niet genoeg?

Een algemene verwijzing zegt medewerkers niets over wat veiligheid voor hun eigen functie concreet betekent. De module Gedrag vraagt daarom een functiespecifieke vertaling van het VGM-beleid in de functieomschrijving, zodat duidelijk is welk gedrag bij die specifieke rol hoort en hierop objectief getoetst kan worden.

+ Wat wordt er extra verwacht van leidinggevenden in hun functieomschrijving?

Van leidinggevenden wordt verwacht dat hun functieomschrijving voorbeeldgedrag, een duidelijke visie op veiligheid en communicatie hierover bevat. Ook verwacht de organisatie het geven van feedback en erkenning aan medewerkers, en het bevorderen van samenwerking binnen het team. Deze verwachtingen zijn hierdoor objectief toetsbaar verankerd.

+ Is een leiderschapstraining verplicht om aan de VGM-eisen voor leidinggevenden te voldoen?

Een training is niet verplicht, maar wel een waardevol hulpmiddel om leidinggevenden te ondersteunen. Het is aan het bedrijf zelf om op basis van het eigen risicobeheer te bepalen of een training wenselijk is.

+ Waarom telt coachend vermogen bij leidinggevenden zwaarder dan vakkennis alleen?

Vakinhoudelijke kennis alleen maakt iemand geen goede leidinggevende op het gebied van veiligheid. Doorslaggevend is het vermogen om medewerkers te motiveren en te coachen, zodat het voorbeeldgedrag en de visie uit de functieomschrijving doorwerken op de werkvloer.

Auditgesprek plannen

Wilt u weten waar uw organisatie staat?

Met een interne audit krijgt u helder inzicht in de werking van uw kwaliteitsmanagementsysteem. QMSS kijkt graag met u mee en vertaal bevindingen naar concrete verbeterpunten die u direct kunt opvolgen.

Plan een auditgesprek
Bekijk alle audits