VCA-MAX Module Gedrag

Beoordeling leidinggevenden

Beoordelen en motiveren
Beoordeling van leidinggevenden is binnen de module Gedrag niet louter een formaliteit aan het einde van het jaar, maar een instrument om VGM-gedrag positief te beïnvloeden. Dit gebeurt door concreet te benoemen wat goed gaat en wat beter kan en door hier ook opvolging aan te geven. Deze eis verbindt de dagelijkse praktijk op de werkvloer rechtstreeks met een gestructureerd en terugkerend beoordelingsmoment voor zowel leidinggevenden als medewerkers.
Plan een kennismaking
Headerillustratie van beoordeling van leidinggevenden binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 1.4 met observaties, waardering van veilig gedrag, concrete verbeteracties en aantoonbare opvolging.

Wat betekent deze vraag in de praktijk?

Vraag 1.4 vraagt organisaties leidinggevenden jaarlijks te beoordelen op hun bijdrage aan VGM op basis van hun functieomschrijving. Binnen de module Gedrag geldt dit ook voor medewerkers en wordt de beoordeling verbonden aan gedrag. Het gaat dan zowel om het algemene gedragsbeleid als om het specifieke gedrag uit de functieomschrijving.

Dit is van belang omdat beoordelen alleen zin heeft wanneer het bijdraagt aan beter gedrag. Het beoordelingssysteem met een jaarlijks verslag per leidinggevende en medewerker onderbouwt dat VGM-gedrag hierin aantoonbaar onderdeel is. Dit moet ertoe leiden dat de beoordeling voortbouwt op observaties uit het jaar en dat beoordelaars naast verbeterpunten ook waardering uitspreken voor gedrag dat al goed gaat.

Headerillustratie van beoordeling van leidinggevenden binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 1.4 met observaties, waardering van veilig gedrag, concrete verbeteracties en aantoonbare opvolging.

Valkuilen in de praktijk

Een veelvoorkomende valkuil is dat de jaarlijkse beoordeling wordt gezien als losstaand moment aan het einde van het jaar. Het staat los van wat er gedurende het jaar op de werkvloer is waargenomen. Observaties uit werkplekbezoeken of andere contactmomenten worden dan niet meegenomen, waardoor de beoordeling weinig zegt over het gedrag.

Ook wordt beoordeeld op algemene termen zonder dit te verbinden aan het specifieke gedrag dat bij de functie hoort. Een andere valkuil is dat verbeterpunten wel worden benoemd, maar dat hierop geen zichtbare actie volgt. Het opvolgingsbeleid bestaat dan op papier, maar wordt niet toegepast. Ook beperkt de beoordeling zich soms tot corrigeren zonder het goede gedrag te waarderen.

Deze norm in het kort

VCA-MG
Vraag 1.4
Documentatie
Gedrag

Meer over QMSS

QMSS helpt organisaties bij het optimaliseren van hun bedrijfsvoering en het versterken van de veiligheidscultuur. Niet met onnodig papierwerk, maar met een pragmatische aanpak die aansluit bij de dagelijkse praktijk van het bedrijf.

Meer over QMSS
  • De vraag uitgelegd

Van documentatie naar gedrag

Bekijk waartoe de documentatie bij deze vraag moet leiden en wat dit concreet betekent voor uw organisatie. Van het jaarlijkse beoordelingsmoment tot de manier waarop opvolging daadwerkelijk in de praktijk wordt gegeven.

Documentatie

Er wordt een beoordelingssysteem gehanteerd waarvan VGM aantoonbaar onderdeel is, en alle leidinggevenden tot en met operationeel leidinggevenden worden jaarlijks beoordeeld op basis van hun functieomschrijving. Er wordt een verslag gemaakt van de beoordeling van de VGM-prestaties en bij afwijking volgt actie. De aanvullende eisen vanuit de module Gedrag zijn dat dit ook geldt voor medewerkers en dat de beoordeling verwijst naar het bedrijfsbeleid over gedrag en het specifieke gedrag uit de functieomschrijving.

Gedrag

De documentatie moet ertoe leiden dat leidinggevenden en medewerkers jaarlijks worden beoordeeld op hun bijdrage aan veilig en gezond gedrag. Deze beoordeling bouwt voort op observaties die gedurende het jaar al zijn gedaan, bijvoorbeeld tijdens werkplekbezoeken of andere contactmomenten. Beoordelaars benoemen niet alleen verbeterpunten, maar waarderen ook gedrag dat al goed gaat. Wanneer verbeterpunten naar voren komen, wordt het opvolgingsbeleid aantoonbaar toegepast met concrete acties en terugkoppeling naar de betrokkene.

QMSS advies

Zie beoordelen als hefboom

QMSS helpt u beoordelen om te zetten van formaliteit naar echte gedragsverandering.

  • Best Practices

Zo pakt u deze vraag goed aan

Met deze praktische tips maakt u de beoordeling van leidinggevenden en medewerkers een krachtig instrument voor gedragsverandering.

Koppel de beoordeling aan de functieomschrijving

Beoordeel gedrag zowel op algemeen bedrijfsbeleid als op de specifieke verwachtingen die bij de eigen functie horen.

Bouw voort op observaties gedurende het jaar

Neem waarnemingen uit werkplekbezoeken en dagelijkse contactmomenten mee als waardevolle input voor de jaarlijkse beoordeling.

Benoem ook wat goed gaat

Geef in de beoordeling niet alleen verbeterpunten, maar ook oprechte erkenning voor getoond veilig gedrag op de werkvloer.
Overzicht van QMSS-normen met ISO 9001, Safety Culture Ladder, CKB, BRL 6000-25 en VCA-MG naast een kwaliteitsdashboard.
Strategisch overleg over de interne en externe context van een organisatie binnen ISO 9001 normelement 4.1.

Geef altijd zichtbare opvolging

Koppel verbeterpunten uit de beoordeling aan concrete actie en kom hier bij een volgend contactmoment op terug.

Laat directie het gesprek zelf voeren

Laat ook directie en management zich regelmatig op de werkvloer laten zien om gedrag te bespreken.

Maak beoordelen een doorlopend proces

Zie de jaarlijkse beoordeling als onderdeel van continue aandacht voor gedrag.
  • Gerelateerd binnen dit thema

Gerelateerde normelementen/ subthema's

Bekijk welke andere normelementen binnen hetzelfde hoofdstuk of thema aansluiten op dit onderwerp. Zo ziet u hoe de verschillende onderdelen met elkaar samenhangen en waar verdere verdieping relevant is.

VCA-MG

Directiebeoordeling

Headerillustratie van directiebeoordeling binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 1.6 met auditresultaten, gedragsobservaties, actieplan, analyse en betrokkenheid van de VGM-functionaris.
Bekijk normelement
VCA-MG

Interne audits VCA-MG

Headerillustratie van interne audits binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 1.5 met gedragsobservaties, auditgesprekken, betrokkenheid van management en directie en continue verbetering via de PDCA-cyclus.
Bekijk normelement
VCA-MG

VGM structuur

Headerillustratie van VGM-structuur binnen VCA-MAX Module Gedrag vraag 1.3 met duidelijke rollen, voorbeeldgedrag van leidinggevenden, communicatie, feedback en samenwerking.
Bekijk normelement
Bekijk VCA-MAX 2026

Veelgestelde vragen

+ Hoe wordt de VGM-bijdrage van leidinggevenden jaarlijks beoordeeld?

Leidinggevenden worden jaarlijks beoordeeld op hun bijdrage aan VGM op basis van hun functieomschrijving. Er wordt een verslag gemaakt van deze beoordeling en bij afwijking volgt actie. Binnen de module Gedrag geldt dit ook voor medewerkers.

+ Waarom moet de jaarlijkse beoordeling voortbouwen op eerdere observaties?

Een beoordeling die los staat van het hele jaar zegt weinig over het gedrag op de werkvloer. Door observaties uit werkplekbezoeken en andere contactmomenten mee te nemen, wordt de jaarlijkse beoordeling een logisch vervolg op doorlopende aandacht voor gedrag.

+ Waarom is alleen corrigeren bij de jaarlijkse beoordeling niet voldoende?

Een beoordeling die zich beperkt tot verbeterpunten werkt weinig motiverend voor leidinggevenden en medewerkers. Door ook waardering uit te spreken voor gedrag dat al goed gaat, ervaren beiden dat veilig gedrag wordt gezien en gewaardeerd. Dit draagt bij aan blijvende gedragsverandering.

+ Wat wordt bedoeld met aantoonbare opvolging bij de jaarlijkse beoordeling?

Wanneer een beoordeling verbeterpunten aan het licht brengt, moet zichtbaar zijn welke actie hierop is ondernomen en wat het resultaat daarvan is geweest. Bijvoorbeeld vastgelegd in een vervolggesprek. Zonder deze opvolging blijft een beoordeling vrijblijvend.

+ Waarom worden medewerkers jaarlijks beoordeeld op hun bijdrage aan VGM?

Niet alleen leidinggevenden, maar ook medewerkers dragen bij aan veilig en gezond gedrag op de werkvloer. Door beide groepen jaarlijks te beoordelen op zowel het algemene gedragsbeleid als functiespecifiek gedrag wordt gedrag op alle niveaus van de organisatie serieus genomen.

Auditgesprek plannen

Wilt u weten waar uw organisatie staat?

Met een interne audit krijgt u helder inzicht in de werking van uw kwaliteitsmanagementsysteem. QMSS kijkt graag met u mee en vertaal bevindingen naar concrete verbeterpunten die u direct kunt opvolgen.

Plan een auditgesprek
Bekijk alle audits